Een nieuwe tijdloze 50

De familiespeldag zit erop. Het was een schitterende zonnige dag en de opkomst was dus beduidend lager dan de koude regenachtige decemberzaterdag van vorige editie. Sommigen waren vast nog op zoek naar de verloren en vergeten paaseieren, anderen genoten van het stralende weer met familie, vrienden en wellicht een gezellige barbecue. Gelijk hebben ze. Wij hebben volop ingezet in het buitenspeelgoed en Leeuwentoren was een onverwacht succes. Ook Stefaan, de bedenker, die speciaal van Ieper kwam, is uiterst tevreden. Bij onze zomereditie trekken we deze kaart zeker nog eens, daar wil ik gerust mijn Kubb, Mölkky en nieuwe Leeuwentoren voor uitlenen. Als er liefhebbers van jeu de boules zijn, dan voorzien we zelfs met alle plezier pastis.

Maar dat is toekomstmuziek. Al moet ik toegeven dat de familiespeldag maar een nevenprojectje was. Momenteel zijn we achter de schermen vooral bezig met de voorbereidingen voor de 18xx conventie tijdens het pinksterweekend en het spellenweekend in december. Inschrijven voor de conventie is nog steeds mogelijk (introductiesessies kunnen elke dag ingepland worden), het spellenweekend is helaas volzet.

Nu wij druk bezig zijn met de voorbereidingen (en het hier dus een beetje rustiger is), geef ik jullie graag een andere bezigheid, of huiswerk, zoals je wilt. Een jaar geleden kozen we immers onze Tijdloze 50, een top 50 van spellen die minstens 10 jaar oud waren. De top 10 bestond uit stevige klassiekers, zoals Goa, Caylus en Agricola, de nostalgische toets werd gegeven door Heroquest. De stevige spelers in onze club wisten Die Macher en 1830 in de top 10 te stemmen, de familiespelers plaatsten Ticket to Ride op 2. Onze onverwachte nummer 1 was echter Indonesia, waarmee we ons stevig onderscheidden van andere spellenclubs.

Nieuwsgierig lanceren we ook dit jaar onze Tijdloze 50, waarvoor jullie allemaal jullie persoonlijke en favoriete top 10 mogen doorgeven. De enige voorwaarde is dat de gekozen spellen minstens 10 jaar oud zijn, waarbij Boardgamegeek geldt als referentie.

Ik verwacht dat de lijst van vorig jaar stevig door elkaar geschud zal worden. 2009 was immers een uitstekend jaar voor bordspellen. Thunderstone en Arctic Scavengers bouwden voort op het succes van Dominion. Finca en Egizia waren de paradepaardjes van uitgeverij Hans im Glück en Martin Wallace scheerde hoge toppen met Stoom en Automobile. Stevige eurogames ook dat jaar, met Endeavor, Gates of Loyang, Macao, Vasco da Gama, maar ook Homesteaders en Carson City. Op thema en spelbeleving werd eveneens hoog ingezet met The Adventurers: the Temple of Chac. Conclictspellen vonden hun weg naar het grote publiek: Smallworld, de nieuwe versie Imperial 2030 en uiteraard mijn eigen favoriet Cyclades. Liefhebbers van tweepersoonsspellen konden hun hartje met Jaipur, Claustrophobia en Summoner Wars. Fantasy Flight Games schoot weer een hoofdvogel af met Warhammer Invasion: LCG. Een flink aantal vloog ook dat jaar weer los onder de radar door: Fzzzt, een grappig biedspelletje, Triumvirate, een slagenspel voor twee en het beursspelletje Trader.

Met zoveel fantastische spellen om uit te kiezen, zal ik jullie niet onnodig kwellen door jullie lijstjes te beperken tot een top 5. Maak er gerust een top 10 van. Dit jaar voeren we ook graag twee extra categorieën in: tijdloze tweepersoonsspellen (dus enkel speelbaar met twee) en de gouwe ouwe van minstens 20 jaar oud. Zij die erin slagen om daar een top 5 uit hun mouw te schudden, heel graag. En dan zien we wel of we aan 50 komen.

We verwachten jullie keuzes ten laatste zondag 12 mei (via mail of via het contactformulier).

  1. Klassiekers 10+ jaar oud: top 10
  2. Tweepersoonsspellen 10+ jaar oud: top 5
  3. Klassiekers 20+ jaar oud: top 5

tijdloze-collage

 

De Tijdloze 50

De stemmen zijn geteld. Laat één ding duidelijk zijn, dit is niet het zoveelste doorslagje van een top 50. Dit is onze top 50 van tijdloze spellen, van klassiekers. Spellen die al minstens 10 jaar op de teller hebben en die, ondanks hun leeftijd, kunnen blijven boeien, kunnen blijven opboksen tegen al het nieuwe en jonge geweld dat blijft uitkomen.

Deze lijst moet vooral een herinnering zijn, zowel voor ouwe rotten als voor nieuwe spelers. De cult of the new mag dan wel de bovenhand halen tegenwoordig (crowdfunding en spellenbeurzen spelen daar handig op in), af en toe is het leuk om eens terug te kijken, om te (her)ontdekken hoeveel steengoede spellen er meer dan een decennium geleden al op de markt waren. Net daarom stemmen we een top 50, net daarom organiseren we een spelavond vol klassiekers.

Een kleine kanttekening: om een tijdloze 50 te stemmen, zijn wij een kleine vereniging. De lijst is dus duidelijk getekend door onze spelers en toont zichtbaar de persoonlijke voorkeuren van onze spellenclub. Dat mag, dat is goed, want net op die manier is de lijst leuk en onvoorspelbaar en komen ook minder bekende spellen onder de aandacht. Geen Puerto Rico op kop dus, dat tipje van de sluier kan ik al oplichten. Maar wat staat er nu eigenlijk allemaal in onze Tijdloze 50?

50. Brass
49. Get Bit
48. Formula Dé
47. Pitchcar
46. Puerto Rico
45. El Grande
44. (Kolonisten van) Catan
43. Puerto Rico: Het kaartspel (San Juan)
42. Australia
41. Le Havre

Brass bengelt onderaan, maar haalt wel vlotjes de Tijdloze 50. Daar is de nieuwe deluxe-versie, aangekondigd op Kickstarter, wellicht een van de onderliggende redenen. Mochten we eenzelfde stemming houden net na de levering, dan vermoed ik dat Brass gelijk een stuk hoger zou eindigen.

We hebben meteen enkele grote klassiekers tussen 50 en 41: Puerto Rico in zowel bord- als kaartspel, El Grande, Catan en Le Havre. Deze kleppers scoren zowat overal goed en zijn allerminst een verrassing. Wat misschien wel verrast is dat ze toch wat onderaan bengelen.

Leuk is dat een partyspelletje als Get Bit de tijdloze 50 haalt. Misschien is het lugubere thema en de gimmick van de haai wel de oorzaak. Ook verrassend (voor mij dan toch) is het succes van twee racespellen: Formula Dé en Pitchcar. Dat opent helemaal perspectieven voor een clubcompetitie die we in het najaar willen opstarten.

40. Bang!
39. Betrayal at House on the Hill
38. Risk
37. Shadows over Camelot
36. Torres
35. Java
34. Ave Caesar
33. Twilight Imperium
32. Wizard
31. Colosseum

Het eerste jeugdsentiment duikt op: Risk! Het zal niet de laatste keer zijn dat nostalgie en sentiment spellen in de Tijdloze 50 krijgen. Ook hier blijven nieuwe edities spellen fris in het geheugen houden: Twilight Imperium, dat alweer aan zijn vierde editie toe is; Torres, recent door de Goblins heruitgebracht; Java, aangekondigd onder de nieuwe naam Cuzco en Colosseum, na een succesvolle Kickstarter-campagne (al vond ik persoonlijk de Days of Wonder-uitgave stukken mooier).

30. Gloom
29. 1846: Race for the Midwest
28. Mare Nostrum
27. Lost Cities
26. Pueblo
25. Dungeon Twister
24. San Marco
23. Hoogspanning
22. Vorsten van Florence
21. Notre Dame

In dit tiental vallen meteen Lost Cities en Dungeon Twister op. Veel spelers spelen immers ook vaak met twee. Geen wonder dus dat tweepersoonsspellen een klasse apart zijn. Leuk om te zien dat specifieke tweespelersspellen ook de Tijdloze 50 halen. Er zullen er zeker nog volgen.

Ook de hoge plaats van 1846: Race for the Midwest hoeft niet te verwonderen. In onze spellenclub is er een groep die geniet van lange en zware spellen. Maar dat is juist het charmante aan onze vereniging: alle spellen komen aan bod: licht, kort en luchtig, maar evenzeer lang, zwaar en hard. Voor elk wat wils, zodat iedereen zich thuis voelt.

20. YINSH
19. Stenen Tijdperk
18. Cartagena
17. Dominion
16. Vegas Showdown
15. Conquest of the Empire
14. Maharadja
13. Kaiser
12. For Sale
11. Survive: Escape from Atlantis

Spellen naar mijn hart in dit lijstje: eenvoudige regels, makkelijk en snel (ok, met uitzondering van Conquest of the Empire misschien) speelbaar, maar pittig en uitdagend. Let ook op de sterke plaats van Kaiser, een groot spel in een kleine doos, vaak miskend… al zit daar de grafische vormgeving misschien ook voor iets tussen. Het uitproberen waard, zeker als je ziet voor welke prijzen het al van eigenaar wisselt.

En dan onze top 10. Ik denk niet dat iemand deze had kunnen voorspellen. Verrassend, dat is het minste dat je kan zeggen.

10. Die Macher
9. Race for the Galaxy
8. Heroquest
7. Goa
6. Caylus
5. 1830: Railways & Robber Barons
4. Red Dragon Inn
3. Ticket to Ride
2. Agricola

Ja, ook hier zien we jeugdsentiment onder de vorm van Heroquest. Leuk dat we nog plezier kunnen beleven aan spellen uit onze jeugd. Verder ook weer veel toffe spellen: Ticket to Ride, als snel en vlot gateway-spel, Caylus en Agricola als ultieme worker placement-spellen, Goa met zijn onverbiddelijke biedsysteem, Race for the Galaxy als gevorderde San Juan (die we al eerder tegenkwamen) en twee harde (en lange) kleppers: Die Macher en 1830: Railways & Robber Barons. Dat deze 10 spellen broederlijk in een top 10 kunnen staan is leuk, dat die broederlijk naast elkaar op een spelavond gespeeld worden is nog leuker.

En dan het huidige nummer 1, de ultieme aanvoerder van onze allereerste Tijdloze 50. Deze zagen we regelmatig op spelavonden, al is-ie zeker niet voor iedereen weggelegd. Ik ben al benieuwd welk spel deze van de troon zal kunnen stoten.

1. Indonesia

De Tijdloze 50

We hadden het al gezegd, op 23 juni organiseren we een spelavond in thema en starten doen we meteen goed met klassiekers. Klassiekers noemen we spellen die we nog steeds graag spelen, die nooit uit onze collectie zullen verdwijnen en die toch al de respectable leeftijd hebben van 10, 15 misschien wel 20 jaar (of nog meer). Voor onze spelavond leggen we de leeftijdsgrens op 10 jaar (publicatie 2008 of vroeger). Een volgende keer zal het misschien wat ouder zijn.

Om ons al een beetje op te warmen willen we natuurlijk graag weten welke klassiekers bij jullie nog steeds bovenaan de hitlijsten staan. Omdat we momenteel exact 50 leden hebben, beperken we ons tot De Tijdloze 50.

Om te stemmen stuur je ons via het contactformulier van deze website jouw top 5 van favoriete spellen van minstens 10 jaar oud (eerste editie in 2008 of eerder, referentie Boardgamegeek bij twijfel) door. Veel klassiekers worden immers -van zodra de licentie vervalt- heruitgebracht, denk maar aan Tikal, Torres en Lost Cities. Of ze krijgen een jubileumeditie, zoals Catan, Ticket to Ride, Carcassonne en El Grande. Stemmen kan trouwens tot woensdag 20 juni 2018, zodat we nog voor de spelavond onze Tijdloze 50 kunnen presenteren.

Zelf heb ik al even gekeken naar leuke spellen van voor 2000 (uitgave 1999 of vroeger, dus strenger dan onze Tijdloze 50) en deze leuke 36 haalden de shortlist (voor zover je die nog short kan noemen).

tijdloze-collage