D-Day

Het zijn drukke tijden in juni. Sportfanaten zitten aan de televisie gekluisterd voor Roland Garros, de Giro en EK-kwalificaties voetbal. Studenten en leerlingen zwoegen zich te pletter in de hoop alle leerstof tijdig in hun oververhitte hoofden te krijgen. En ook de bordspelers weten niet wat eerst op tafel leggen.

75 jaar geleden landden de geallieerden op Normandië. Wereldoorlog II is ook een geliefd thema in de spellenwereld. Overal ter wereld spelen wargamers Operation Overlord na, sommigen haast in real time. Normandy ’44 van GMT Games moet deze dagen zowat de meest gespeelde wargame zijn.

Zelf moet ik echter schoorvoetend toegeven dat ik voor het eerst sinds lang op 6 juni geen D-Day Landings op tafel heb gelegd. Je weet wel, de gigantische scenario’s van Memoir ’44. Ik teken dan maar voor een herkansing op 16 december met Ardennes ’44.

Landen zouden David en ik immers pas op 7 juni kunnen met onze derde Belgian 18xx Convention. Natuurlijk was het een uitermate vermoeiend weekend, maar de voldoening is enorm. Met 59 deelnemers blijven we fors groeien, pinkstermaandag heeft daar zeker goed bij geholpen. De sfeer was geweldig, maar het belangrijkste is zeker dat we grote namen en sterke spelers uit het 18xx-wereldje in Mechelen hebben mogen verwelkomen. Zo verzekeren we de toekomst van 18xx Belgium en zetten we Mechelen voorgoed op de (18xx) kaart.

Maar ook andere spelers kunnen weldra hun hartje ophalen. Spellenclub Mechelen zet de zomer goed in met onze spellenmarathon op zaterdag 29 juni. Spelers die echter niet zo lang kunnen wachten, kunnen hun hartje gaan ophalen in Merelbeke dit weekend, want daar vindt dit weekend (15 en 16 juni) alweer de zesde editie van Zomerspel plaats. Zin om jezelf te vereeuwigen als Belgisch Kampioen Saboteur of Clever? Zin om alsnog de landing op Normandië na te spelen (met de Memoir ’44 Brigade)? Of vraag je je af hoe het met het prototype Transplanet staat? Dan moet je zeker eens een kijkje gaan nemen in Merelbeke. Meer info vind je vast en zeker op hun website.

Een nieuwe tijdloze 50

De familiespeldag zit erop. Het was een schitterende zonnige dag en de opkomst was dus beduidend lager dan de koude regenachtige decemberzaterdag van vorige editie. Sommigen waren vast nog op zoek naar de verloren en vergeten paaseieren, anderen genoten van het stralende weer met familie, vrienden en wellicht een gezellige barbecue. Gelijk hebben ze. Wij hebben volop ingezet in het buitenspeelgoed en Leeuwentoren was een onverwacht succes. Ook Stefaan, de bedenker, die speciaal van Ieper kwam, is uiterst tevreden. Bij onze zomereditie trekken we deze kaart zeker nog eens, daar wil ik gerust mijn Kubb, Mölkky en nieuwe Leeuwentoren voor uitlenen. Als er liefhebbers van jeu de boules zijn, dan voorzien we zelfs met alle plezier pastis.

Maar dat is toekomstmuziek. Al moet ik toegeven dat de familiespeldag maar een nevenprojectje was. Momenteel zijn we achter de schermen vooral bezig met de voorbereidingen voor de 18xx conventie tijdens het pinksterweekend en het spellenweekend in december. Inschrijven voor de conventie is nog steeds mogelijk (introductiesessies kunnen elke dag ingepland worden), het spellenweekend is helaas volzet.

Nu wij druk bezig zijn met de voorbereidingen (en het hier dus een beetje rustiger is), geef ik jullie graag een andere bezigheid, of huiswerk, zoals je wilt. Een jaar geleden kozen we immers onze Tijdloze 50, een top 50 van spellen die minstens 10 jaar oud waren. De top 10 bestond uit stevige klassiekers, zoals Goa, Caylus en Agricola, de nostalgische toets werd gegeven door Heroquest. De stevige spelers in onze club wisten Die Macher en 1830 in de top 10 te stemmen, de familiespelers plaatsten Ticket to Ride op 2. Onze onverwachte nummer 1 was echter Indonesia, waarmee we ons stevig onderscheidden van andere spellenclubs.

Nieuwsgierig lanceren we ook dit jaar onze Tijdloze 50, waarvoor jullie allemaal jullie persoonlijke en favoriete top 10 mogen doorgeven. De enige voorwaarde is dat de gekozen spellen minstens 10 jaar oud zijn, waarbij Boardgamegeek geldt als referentie.

Ik verwacht dat de lijst van vorig jaar stevig door elkaar geschud zal worden. 2009 was immers een uitstekend jaar voor bordspellen. Thunderstone en Arctic Scavengers bouwden voort op het succes van Dominion. Finca en Egizia waren de paradepaardjes van uitgeverij Hans im Glück en Martin Wallace scheerde hoge toppen met Stoom en Automobile. Stevige eurogames ook dat jaar, met Endeavor, Gates of Loyang, Macao, Vasco da Gama, maar ook Homesteaders en Carson City. Op thema en spelbeleving werd eveneens hoog ingezet met The Adventurers: the Temple of Chac. Conclictspellen vonden hun weg naar het grote publiek: Smallworld, de nieuwe versie Imperial 2030 en uiteraard mijn eigen favoriet Cyclades. Liefhebbers van tweepersoonsspellen konden hun hartje met Jaipur, Claustrophobia en Summoner Wars. Fantasy Flight Games schoot weer een hoofdvogel af met Warhammer Invasion: LCG. Een flink aantal vloog ook dat jaar weer los onder de radar door: Fzzzt, een grappig biedspelletje, Triumvirate, een slagenspel voor twee en het beursspelletje Trader.

Met zoveel fantastische spellen om uit te kiezen, zal ik jullie niet onnodig kwellen door jullie lijstjes te beperken tot een top 5. Maak er gerust een top 10 van. Dit jaar voeren we ook graag twee extra categorieën in: tijdloze tweepersoonsspellen (dus enkel speelbaar met twee) en de gouwe ouwe van minstens 20 jaar oud. Zij die erin slagen om daar een top 5 uit hun mouw te schudden, heel graag. En dan zien we wel of we aan 50 komen.

We verwachten jullie keuzes ten laatste zondag 12 mei (via mail of via het contactformulier).

  1. Klassiekers 10+ jaar oud: top 10
  2. Tweepersoonsspellen 10+ jaar oud: top 5
  3. Klassiekers 20+ jaar oud: top 5

tijdloze-collage

 

Paaseieren rapen

Ja, het is druk. Een vereniging laten groeien en bloeien vraagt immers een stevig engagement. Een minimum aan discipline en correcte tijdsinschatting is nodig. De demonstratie van Fuji Koro voor volgende week, de 18xx conventie van het pinksterweekend, ons spellenweekend in december en natuurlijk onze familiespeldag, ze vragen allemaal een beetje voorbereiding.

welcome-ext1-front

Voor onze familiespeldag begint het assortiment spellen al wat vorm te krijgen. Ik kan nu al een tip van de sluier oplichten. De roll & write hit Welcome to (toegeven, niet echt roll, maar wel write) gaan we opnieuw als demo hebben. Belangrijker is dat we de eerste thematische uitbreiding ook zullen hebben. We zullen zelfs enkele (nederlandstalige) exemplaren te koop hebben. Deze uitbreiding heeft twee thematische wijken: in de ene ga je op zoek naar paaseieren, in de andere probeer je zoveel mogelijk buurtbewoners te redden op doemsdag. Mooi meegenomen is dat je deze uitbreiding ook alleen kan spelen. Een paasuitbreiding met Pasen, wat moet je nog meer hebben?

Jumping Turtle Games heeft enkele leuke partyspellen in hun assortiment. Spyfall is daar een mooi voorbeeld van. Zoals voor elk partyspel zijn de meningen verdeeld. De ene spelgroep vindt het maar niks, de andere vult er hele avonden mee. Ja, het hangt echt van de groep af. Zelf heb ik ook al enkele avondjes Spyfall achter de rug, stuk voor stuk memorabele momenten. Het stond dus in de sterren geschreven dat Spyfall een opvolger ging krijgen met de redelijke voorspelbare naam Spyfall 2. Ongetwijfeld zijn jullie tijdens het spelen ervan een pak creatiever.

Spyfall2-Cover

Ook hier geeft Jumping Turtle Games een paasei mee. Spyfall 2 zullen we ook in beperkte mate te koop kunnen aanbieden met de beurspromo erbij. Alweer twee redenen om langs te komen op paasmaandag.

Jumping Turtle Games

Fuji Koro by Game Brewer

Het zijn sympathieke gasten bij Game Brewer, dat wisten we al. Vorig jaar mochten we al een keertje kennismaken met Rafaël tijdens een spelavond Gugong, waarvan toen de Kickstarter-campagne liep. Ook Gentes kon toen uitgeprobeerd worden. Het werd een gezellige en geslaagde avond, niet alleen volgens de spelers, maar ook Rafaël was uiterst tevreden.

Dat Spellenclub Mechelen een goede indruk heeft gemaakt, werpt zijn vruchten af. Momenteel loopt er weer een Kickstarter-campagne van Game Brewer, Fuji Koro, en ook nu halen we een prototype naar onze club. Eigenlijk had dat prototype er al moeten zijn, maar een legertje virussen gooide aardig wat roet in het eten. Maar niet getreurd, uitstel is heus geen afstel. Rafaël en ik bekijken momenteel wanneer Spellenclub Mechelen een exemplaar kan lenen en voor hoe lang. In de loop van volgende week moet dat zeker lukken. Binnenkort zie je dus wel een Facebook-evenement verschijnen voor een eerste kennismaking met Fuji Koro, de laatste nieuwe van Game Brewer.

FujiKoro_Gamescene_Deluxe_VarCam3_01

 

En ja, dat moet snel gaan, want de Kickstarter-campagne van Fuji Koro Deluxe loopt tot en met vrijdag 19 april. Geïnteresseerden kunnen hem zeker komen uitproberen en indien overtuigd, alsnog op de Kickstarter-kar springen.

Maar waarom zijn we zo euforisch over Game Brewer? Waarom zijn we laaiend enthousiast over hun nieuwste spel? Zelf heb ik Gentes in luxe-uitvoering. Anderen in onze club hebben Gugong in luxe-uitvoering. En de luxe spat er gewoon af, het zijn stuk voor stuk esthetische kunstwerkjes, een streling voor het oog. Degelijk en kwalitatief materiaal, mooi grafisch vormgegeven. Het oog wil ook wat, dat geldt ook voor spelers en dat is bij deze spellen fantastisch goed gelukt. Fuji Koro lijkt, als we de foto’s van de eerste stalen en proefdrukken mogen geloven, dat nog te overtreffen. Je wordt al blij van er alleen nog maar naar te kijken.

FujiKoro_Gamescene_Deluxe_VarCam4_01

Maar ook het spelplezier lijkt goed te zitten. Fuji Koro lijkt totaal niet op Gentes, evenmin op Gugong. De Fuji-vulkaan staat op uitbarsten en de heilige tempels met alle waardevolle en zeldzame artefacten dreigen verzwolgen te worden door de lava. Er zit niets anders op dan de beste en dapperste samoerai op pad te sturen om te redden wat er te redden valt. Vulkanen zijn echter niet meteen de vriendelijkste en meest toegankelijke plaatsen. De samoerai zullen de kolkende lava, de verzengende hitte, verraderlijke rotsen en dodelijke kliffen moet trotseren en, hoe kan het ook anders, een hoop woedende draken. Het ziet er dus niet al te best uit. Maar wie gaat er nu een uitdaging uit de weg?

Thematisch zit Fuji Koro wel snor: de vulkaan verkennen, grondstoffen verzamelen, met die grondstoffen je eigen wapenuitrusting verbeteren en dan op zoek gaan naar artefacten en draken om zo -clichématig- de roemrijkste en succesvolste samoerai te worden. Het kan niet altijd last man standing zijn.

FujiKoro_Rules_Samurai_all

Met meer dan € 150.000 opgehaald, loopt de campagne alleszins behoorlijk goed. Misschien zit het Minecraft-gehalte van het spel daar voor wel iets tussen. Bovenop de trends die momenteel hot zijn op Kickstarter:

  • miniaturen van draken en samoerai
  • een prachtig groot spelbord, dat je ook als een neopreen playmat kan krijgen
  • coöperatieve en competitieve mode
  • ook solitair speelbaar
  • handige insert op maat
  • gelaagde spelersborden (momenteel nog niet vrij, maar komt vast wel)
  • en natuurlijk een algemene upgrade van het spelmateriaal in de luxeversie.

deluxeboard_F_20190127-RGB

Over de spelmechanismen kan ik nog niet veel zeggen. Daarvoor bekijk je best zelf maar de filmpjes, ik kan immers nu ook niet veel meer doen dan dat. Maar daar gaan we dus verandering in brengen, want volgende week komt Fuji Koro naar Spellenclub Mechelen. Wellicht zullen we werken met een intekenlijst, zodat iedereen de kans krijgt om het spel te testen. Eentje om in het oog te houden!

Fuji-Koro-3D-Box

Bron figuren: gamebrewer.com

Prototypes, streven naar perfectie

Een tijdje geleden schreef ik over prototypes met de bedoeling er onmiddellijk een tweede deel aan te breien. Onder andere de voorbereidingen voor onze familiespeldag schoven dat helaas weer op de lange baan. Maar van uitstel mag geen afstel komen, dus even de koe bij de horens vatten.

Ik was immers gecharmeerd toen ik enkele dagen na die post een mailtje kreeg van Jonas. Hij had het stukje gelezen waarin ik terugblikte op Transplanet. Jammer genoeg vordert Transplanet niet aan een supersonische snelheid, verbouwingen en kinderen eisen een net iets prominentere plaats (en tijd) op. Ergens is dat spijtig, maar dat heeft ook zo zijn voordelen: zo kan het spelidee rusten, kan je er lang over nadenken en -net zoals met een tekst- moet je soms schoorvoetend toegeven dat het zoveel weken later toch iets minder vernieuwend en verbluffend is dan je oorspronkelijk dacht. Toch zit er schot in de zaak, met kleine pasjes ontwikkelt Transplanet zich verder. Zo heeft Jonas recent meegedaan aan het concours de Boulogne-Billancourt, een ontwerpwedstrijd met bikkelharde concurrentie, waardoor Transplanet jammer genoeg vroegtijdig uit de wedstrijd lag.

We gaan niet pathetisch zitten wauwelen over deelnemen is belangrijker dan winnen, maar alle feedback kan een spelontwerp verbeteren. Jonas laat dus zeker het hoofd niet hangen en trekt deze zomer naar verschillende spelbeurzen om zijn prototype te tonen, te demonstreren en te testen om zo nog meer constructieve feedback te krijgen. Trek jij deze zomer naar Zomerspel, loop dan zeker eens langs de prototypes en speel een spelletje mee. Ook op het Brussels Game Festival kan je Jonas wellicht vinden. Zulke evenementen zijn niet alleen ideaal om een hoop testspelers te vinden, ze laten je ook toe om vlot contacten met (potentiële) uitgevers te leggen. Netwerken, het blijft belangrijk, zeker in de spellenwereld.

Zoals je ziet, zit Jonas niet stil. Helaas kan hij niet op dinsdagen of zaterdagen naar onze spelavonden komen. Maar hij staat wel te springen om Transplanet verder te ontwikkelen, dus als er spelers zijn die Jonas verder willen helpen en graag een testspelletje spelen, laat het gewoon weten. Velen onder ons spreken immers ook op andere dagen af om samen te spelen. Als je op zo’n spelavond tijd en zin hebt om Transplanet eens te testen, dan is Jonas graag van de partij om jullie te ontvangen of om tot bij jullie te komen.

Er zat ook een ander mailtje in mijn mailbox. Toegegeven, er zitten er wel meerdere in mijn mailbox, bijvoorbeeld eentje die me wist te vertellen dat ik weer ettelijke miljoenen had gewonnen (of geërfd?) van een of andere achterachterkleinzoon van een recent overleden Nigeriaanse prins. Als ik die miljoenen kan claimen, dan bouwen we een groot Mechels spellencentrum. Maar goed, ik dwaal weer af. Een mailtje dus, eentje dat er bovenuit sprong, eentje van Sven. Iedereen die, al is het maar af en toe, op de spelavonden komt, kent Sven. Sven heeft een zwak voor miniaturen, voor thematische spellen, voor interactieve spellen. Maar Sven heeft ook een passie om zelf spellen te ontwikkelen. Misschien ben jij zelfs al mee aan tafel geschoven om er eentje te testen.

Voor Sven is het echter tijd om een stap verder te gaan: in plaats van elk spelletje mee te spelen, zou hij graag zijn spellen laten testen en spelen door een groep, zonder dat hij mee speelt, misschien zelfs zonder dat hij er heel de tijd bij zit. Op een spelavond is dat ideaal, zo kan hij zelf iets anders spelen, maar is hij onmiddellijk in de buurt om mogelijke vragen te beantwoorden en onduidelijkheden weg te werken. Achteraf is het ook makkelijker om rechtstreeks je opmerkingen en bedenkingen te geven. De discussie (of moet ik het bespreking noemen) achteraf is minstens even boeiend als het spel zelf.

Sven zit bomvol ideeën en moet overduidelijk zijn ludiek creatief ei kwijt. Van alle ideeën die rondslingeren in zijn hoofd en bij hem thuis, zijn er drie die hij nu intensiever zou willen uittesten en uitwerken.

  1. De eerste is Mythos, een deckbuilder waarin je wordt meegevoerd naar de duistere wereld van het geteisterde dorpje Arkham. Cthulhu dwaalt daar nog steeds ergens rond en heeft niks goeds in petto. Het leuke is dat je deze keer niet als brave bange burger een manier moet vinden om een meertentakelig monster een kopje kleiner te maken, neen. Als sekteleider mag je hier aan de slag om zo snel mogelijk de poort te kunnen openen zodat jouw godheid zich als eerste op het nietsvermoedende dorpje kan storten. Speel je graag eens de Cthulhu-kant en hou je van deckbuilden, dan is deze een absolute must.
  2. Het tweede is Dominion (ik vermoed dat hij nog wat aan de naam zal moeten veranderen, maar goed, het is een werknaam, een project), waar je een megacorp (een dystopische multinational dus) runt met als ultieme doel de wereld te overheersen. Het zou gebaseerd zijn op Illuminati en wordt hopelijk een flink verbeterde versie (maar daar kunnen jullie dus perfect mee helpen).
  3. Het laatste is Ragnarok, waar je teruggaat naar de Noorse mythologie. Dit spel is een miniaturenspel (want dat doet het altijd goed op Kickstarter). Vanuit Asgaard trek je met je godheid op pad om zo veel mogelijk mensen te redden en monsters te verslaan, terwijl Ygdrassil, de levensboom die alle werelden verbindt, weer eens dreigt vernietigd te worden. Ik heb het zelf nog niet gespeeld, maar als ik dit schrijf, vermoed ik dat er een semicoöperatieve, coöperatieve en zelfs solitaire variant van zullen verschijnen. Als stoere god met hamer en bijl de wereld redden, dat moet je toch eens meemaken!

Er is altijd plaats voor een extra spelletje in onze spellenmuur, er is altijd plaats voor een extra spel op Kickstarter. En ik ben razend benieuwd wanneer er nog eens een nieuw spel zich zal vestigen in mijn top 10.

Iets te vieren

Vandaag is het de Dag van de Speler. Neen, niet het zoveelste commerciële hersenspinsel om je naar de winkel te lokken en geld uit je zakken te kloppen, wel de dag dat BFVS-FBJS de tornooispellen voor volgend seizoen voorstelt. En dat is niets te vroeg, want over exact vier weken, op 17 maart 2019, trekken weer tal van onze leden richting Zedelgem in de hoop de zege naar Mechelen te brengen.

Volgende week, zaterdag 23 februari, stellen wij in onze speelzaal vanaf 14:00 met veel plezier de nieuwe selectie van spellen voor en testen we die uiteraard onmiddellijk uit. Zo krijgen onze tornooispelers de spellen alvast in de vingers, maar ook al neem je geen deel aan de tornooien, dan nog ben je meer dan welkom om een spelletje mee te spelen, als sparringpartner zeg maar. In een volgend stukje komen we daar vast uitgebreid op terug.

Af en toe lieten we het al vallen, in onze Facebook-groep hebben we ook al onze foto aangepast. Op zaterdag 2 maart vieren we onze eerste officiële verjaardag en dan liefst niet in beperkte kring, maar bij voorkeur met zoveel mogelijk leden, met elk  van jullie dus.

Noteer dus zeker met stip in je agenda: zaterdag 2 maart om 20:00 in onze speelzaal!

Om 20:00 klinken we niet alleen met z’n allen op onze eerste verjaardag, we lichten ook kort de werking van onze vereniging toe, we blikken terug op een geslaagd 2018 en kijken al verder vooruit naar 2019 en 2020. Ben je nieuwsgierig, wil je graag weten wat er allemaal bij de dagelijkse werking van een vereniging komt kijken, dan is dat het uitgelezen moment om al je vragen te stellen. Heb je een leuk (of een knotsgek) idee, dan horen we dat ook heel graag.

Natuurlijk is het zoals steeds een spelavond, dus er mag, moet en zal zeker gespeeld worden. Niet dat we de lat hoog willen leggen, maar we hopen alleszins dat de opkomst op zaterdag 2 maart alle huidige records breekt, zodat wij nog wat extra motivatie krijgen om er extra hard tegenaan te gaan.

Zoals ze in het Frans zeggen: Venez nombreux!

Survival of the Fittest: Dominant Species

ds in de kijker

Spel in de kijker: Dominant Species – 2 februari 2019

Sinds Dolly, het allereerste gekloonde zoogdier (1996), de opkomst van genetisch-gemodificeerde organismen (van bacteriën over planten en insecten tot zelfs bepaalde zoogdieren) en recent genetisch-gemodificeerde baby’s (twee om juist te zijn, door de Chinese arts Jiankui He) wordt Darwins survival of the fittest steeds meer buitenspel gezet.

Toch is het die survival of the fittest waar menig bordspel op gebaseerd is. Ik geef toe, evolutie an sich wordt zelden gebruikt als spelthema. Origin (2013) schiet me meteen te binnen (een mooi uitgevoerd en aardig familiespel met pit) toont hoe de mensheid evolueerde en migreerde. Ursuppe (1997) was rond de eeuwwisseling razend populair, wellicht omdat het thema (als amoebe tracht je zo efficiënt mogelijk te migreren, te evolueren en te reproduceren) eens totaal anders was, een buitenbeentje dus. Het trage spelverloop en het gevaar op AP (je weet wel: analysis paralysis, waardoor de wachttijd richting oneindig schiet) hebben wellicht het spel de das omgedaan. Ook dat is survival of the fittest. Een andere leuke van die tijd is Evo (eerste editie: 2001; tweede editie: 2011), een van mijn toenmalige favorieten die ik aardig vaak heb gespeeld. In Evo tracht je jouw dino’s zo slim mogelijk te laten evolueren om hun dominantie op de planeet te verzekeren en hun overlevingskansen te maximaliseren. Tot de meteoriet inslaat natuurlijk, want dan gaat onherroepelijk het licht uit. Evo heeft mijn collectie in 2011 verlaten. Een van de schuldigen is Cyclades. Cyclades en Evo delen namelijk hetzelfde biedmechanisme, een biedmechanisme dat bij ons vooral bekend werd door de 999Games-versie van Amon-Ra (2003). In 2016 wist Evolution: Climate talloze spelers te charmeren. Het spel zelf doet haar naam alle eer aan, want Evolution: Climate is een herwerking van Evolution (2014), dat zelf al een herwerking was van Evolution: Origin of Species (2010). Het toont aan dat de ontwikkeling van een spel aardig wat testspelletjes, kritische spelers en schaafwerk vraagt. Evolution: Climate staat ook bij mij in de kast. Al bij het eerste spel was ik gecharmeerd, maar echt onverwacht was dat niet, ik hou wel van combo-kaartspellen, zeker van de stevigere soort (zoals Innovation, Omen en het onbekende Brawling Barons).

Om terug te komen op Evo, ik vond het geweldig: een venijnig biedmechanisme, aardig wat conflict op het spelbord en een leuk thema. Meer moest dat niet zijn. Althans, dat dacht ik toch. Cyclades combineerde net hetzelfde: bieden, conflict en een leuk -Oudgrieks- thema. Toch had ik een zwak voor het evolutie-thema en Evo kon en mocht perfect stof vangen in mijn kast, wie weet mocht het zelfs af en toe nog eens op tafel komen. Maar dan, nog geen jaar na Cyclades, kwam Dominant Species (2010). Alles wat Evo deed, deed Dominant Species echter beter. Het staat bij mij sindsdien op het hoogste schavot, broederlijk naast Cyclades.

ds

Algemene regels en principes

Dominant Species gaat over de komst van een ijstijd waardoor diersoorten moeten migreren en zich aanpassen om hun voortbestaan te garanderen. Tot 6 dierklassen kunnen het spel spelen, elk met hun eigen sterke eigenschap. Bovenaan de voedselketen staan de zoogdieren (één dier per ronde blijft gespaard van uitsterving), gevolgd door vogels (vliegen twee gebieden ver per verplaatsing), reptielen (zijn beschermd tegen één regressie per ronde), amfibieën (hebben één extra water-voedingspunt), spinachtigen (doden één extra dier per ronde) en insecten (brengen één extra dier per ronde voort). De voedselketen is enorm belangrijk, want die geldt als tiebreaker gedurende het hele spel. Zoogdieren hebben dus zeker een streepje voor. Ter compensatie begint men het spel in omgekeerde spelersvolgorde, dus insecten eerst. Dat klinkt misschien zwak, maar het is niet zo eenvoudig om het initiatief over te nemen. Die balans zit dus zeker goed.

Een ronde in Dominant Species bestaat uit twee grote fasen: het plaatsen van de actiepionnen (fase 1) en het uitvoeren van alle acties (fase 2). Inderdaad, Dominant Species omarmt het worker placement-mechanisme als geen ander. Geen workers, maar actiepionnen hier, maar what’s in a name? In spelersvolgorde (dus de eerste ronde insecten eerst, zoogdieren laatst) zet je een actiepion op een vrije plaats. Als iedereen al zijn actiepionnen heeft gezet, start fase 2. Het aantal pionnen is trouwens ook fijn gebalanceerd: 3 als je met 6 speelt, 7 als je met 2 speelt. Zoals steeds, eerst is eerst en op is op. Het aantal acties is beperkt, het aantal plaatsen is beperkt. Het plaatsen van je actiepionnen zal gepaard gaan met gezucht en gekreun, gemompel en vooral gevloek.

img_20190120_2015437945280392886285773.jpg

De tweede fase, het terughalen van je actiepionnen en het uitvoeren van de acties, is uiteraard de essentie van het spel. Je merkt duidelijk de onmiskenbare invloed van Caylus (2005). De eerste actie is initiative, waarmee je niet alleen één plaatsje stijgt in spelersvolgorde, het is ook een wacht-actie, m.a.w. je mag je actiepion alsnog naar een vrije plaats verplaatsen. Het belang van iets achter de hand te houden, is zelden belangrijk (later [laatst] spelen is immers vaak nadelig), maar bij momenten kan deze subtiliteit toch een enorme deining veroorzaken. De volgende acties hangen samen: adaptation spreekt voor zich, hier kan je evolueren en je aanpassen aan het aanwezige voedselaanbod. De daaropvolgende regression doet net het omgekeerde: hier verlies je net een modificatie (zal wel een allergie zijn). Hier tonen de reptielen hun sterkte. De samenhang van adaptation en regression gaat nog verder, want elke ronde schuiven de voedselfiches door (wat dieren niet lusten bij adaptation, zal dus afsterven bij regression).

Daarna komt een cluster van 3 acties. Bij abundance mag je een voedselfiche op het bord leggen, op de kruising van 3 zeshoekige tegels, waardoor de aangrenzende gebieden extra voedsel leveren. Bij wasteland zal er net voedsel verdwijnen van het bord en wel alle voedsel aan de rand van de gletsjer. De opkomende ijstijd eist z’n tol. En als dat niet genoeg is, kan de meest gemene speler bij depletion nog een voedselfiche naar believen van het bord weghalen. De uitsterving dreigt, maar laten we eerst de andere acties overlopen.

De volgende actie is glaciation, waar het hele spel om draait. Het is meteen de enige actie waar je actiepion in de wachtrij kan gaan staan voor latere rondes. De speler die glaciation heeft, kiest welke tegel hij definitief laat dichtvriezen. Dat levert bonuspunten op, maar laat alle dieren op dat gebied, op een na per klasse, doodvriezen. Na de vrieskou volgt speciation, waar alle dieren gaan kweken, tenminste als je daarvoor kiest natuurlijk. Bij het zetten van je actiepion, kies je al rond welke grondstof je zal kweken, bij het uitvoeren van de actie kies je een voedselfiche van dat type en zet op de aangrenzende gebieden een aantal dieren bij (het aantal is afhankelijk van de het terreintype). En soms loopt dat wel eens mis. Insecten kweken altijd… eentje… op een gebied naar keuze. Daarmee zijn die irritante zespoters meteen extra lastig.

Tijdens wanderlust, het woord zegt het zelf, trekt jouw kudde erop uit: je kiest een van de openliggende terreintegels en legt deze aan waar het jou goed uitkomt (of net niet). Dat levert, net zoals bij glaciation, wat bonuspunten op. Het net ontdekte gebied kan gelijk bevolkt worden door dieren vanop de aangrenzende gebieden, waarbij je de volgorde van de voedselketen (zoogdieren eerst dus), respecteert. Dit is al een eerste manier van bewegen. Een goede inschatting en combinatie van wanderlust met migration laat je grote afstanden afleggen. Migration is immers eenvoudig, afhankelijk van je actiepion mag je 7 (als je als eerste speelt) tot maar 2 (als je als laatste speelt) dieren één gebied verplaatsen. Vogels mogen 2 gebieden ver vliegen. Dat vliegend ongedierte zie je soms dus niet aankomen.

De hele migratiestromen op de kleine planeet zorgen voor onrust, en onrust leidt tot conflict. De competition is hard en dieren die inzetten op competition mogen één dier van een andere klasse op drie gebieden waar ze samen aanwezig zijn (het terreintype wordt bepaald door de gekozen actie), elimineren. Dat is een mond vol, maar de ene vreet de andere op, zo simpel is het. En met één is het buikje vol, dus moet je maar een ronde wachten. Uitmoorden vraagt tijd, maar het lukt wel, geloof me vrij. De spinachtigen beginnen trouwens met opvreten, eentje naar keuze, of ze nu voor competition kiezen of niet. Arachnafobie moet ergens een reden hebben.

received_19504303852526945463226289379479564.jpeg

Tot slot is het tijd om punten te scoren tijdens domination. De speler die zijn actiepion bij domination heeft staan, mag kiezen welke terreintegel gescoord wordt en hier zit ook een flink stuk van de charme van Dominant Species. Als een tegel gescoord wordt, tel je de meerderheden op de tegel. De speler met de grootste kudde scoort de meeste punten (met de voedselketen als tiebreaker). De punten zijn afhankelijk van de tegel, zeeën scoren het meest, gevolgd door wetlands. De bergen en woestijnen scoren dan weer erbarmelijk laag. Bij zeeën scoren zelfs de beste 4, bij woestijnen slechts 2. Och ja, Een gletsjertegel scoort ook, 1 puntje voor de heerser. De moeite niet om je moe te maken (alhoewel, voor later misschien). Nadat het gebied gescoord werd, mag de dominante speler echter één van de 5 openliggende actiekaarten kiezen. Dominante speler? Inderdaad, en dat is niet noodzakelijk de houder van de meerderheid. Dominantie wordt berekend op basis van voedselfiches op het gebied en de genen die je hebt. Dat maakt de amfibieën in het water meteen zo goed. Dit mechanisme van een dubbele meerderheid (numerieke meerderheid vs. dominantie) creëert heel leuke dilemma’s.

Met domination is de ronde afgelopen. Dieren zonder voedsel komen om (van de honger, uiteraard), één zoogdier kan overleven. De klasse met de meeste dieren op de gletsjer scoort de survival-bonus en dan na wat geschuif met voedselfiches zijn we klaar voor een volgende ronde. En dat doen we tot de ice age-kaart genomen wordt. Dan is het onherroepelijk gedaan. Bij het begin van de ijstijd krijg je bonuspunten naar jouw dominantie, daarna worden op elke tegel nog eens de meerderheden gescoord. Gletsjerbonus, dominantiebonus en meerderheden, ze schudden de puntenstand eens goed door mekaar. Spannend tot het einde dus.

ds bord

Bespreking

Materiaal

Het materiaal is GMT-kwaliteit: stevig bord, stevige tegels en degelijke kaarten. Sleeven is geldverspilling, want ik ken niemand die sinds de release van Dominant Species het spel tot op de draad versleten heeft. Zowat alles staat op het spelbord en de compacte en toch overzichtelijke player aids. Ook de regelboek leest aangenaam, ook zoals we van GMT Games gewend zijn, al is Dominant Species wel leesbaar zonder enige voorkennis (denk ik). Ik vermoed dus dat vooral de speelduur en de harde en felle spelersinteractie het spel weghouden van het grote publiek.

Spelverloop

Dominant Species kan je indelen bij de 4x-spellen: explore, expand, exploit en exterminate en moet daardoor vaak de vergelijking met Twilight Imperium en Space Empires 4x doorstaan. Te begrijpen, maar niet helemaal correct. Alles in Dominant Species gaat traag, nog net niet gletsjer-traag, behalve dan het spelverloop en de spanning, die stijgt pijlsnel. Nieuw gebied ontdekken en innemen gaat traag. De gletsjer vriest maar traag aan en een tegenstander uitroeien gaat ook al tergend langzaam. Maar de aanhouder wint en plots is het eten op, plots sta je geïsoleerd op een ijsschots, plots ben je omsingeld en is er geen ontkomen meer aan.

De wachttijden in Dominant Species zijn bijzonder kort en net daardoor voelt het spel zo vlot en snel aan. Ok, er wordt wel eens gedacht waar je je actiepion wil zetten, maar dat is het zowat. En zoals gezegd kan een migratie van 7 diertjes ook wat tijd in beslag nemen, zeker als je twee migraties na elkaar mag doen, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Je bent snel terug aan de beurt om je actiepion te plaatsen, je bent snel aan de beurt om je actie uit te voeren. Altijd iets te doen, altijd iets te beleven.

De leuke dilemma’s van worker placement komen tot hun volste recht in Dominant Species. Je kunt zo weinig, je wilt zoveel en daarbovenop wil je alles snel, hier en nu, terwijl je voor alles net tijd nodig hebt. Geduld is een mooie deugd. Het trage opbouwen naar suprematie en dominantie maakt het een pareltje voor strategen: op lange termijn plannen en nooit het ultieme doel uit het oog verliezen.

Tegelijkertijd blijft het een meerderhedenspel, met twee soorten meerderheden (zoals gezegd), waar de ene punten oplevert en de andere actiekaarten (die je absoluut niet wilt missen, laat staan afgeven aan een ander). Meerderheden dwingen je om opportunistisch te spelen, op korte termijn je toch steeds aan te passen om hier en daar een puntje mee te snoepen, om mee te liften of om een fenomenale slag te slaan, hopelijk niet te vroeg en al zeker niet te laat. En dat is dus tactiek, iets waar ik me helemaal goed bij voel.

Een mengeling van strategie en tactiek (maar toch veel tactiek), een combinatie van meerderheden en worker placement, onder een koepel van 4x met beperkte, maar duidelijke individuele sterktes van de spelers. Passieve interactie bij het blokkeren van acties, actieve interactie bij het veroveren van terrein en het uitmoorden van de ander. Terwijl ik het schrijf, vraag ik me vooral af wat men niet goed zou vinden aan Dominant Species.

Ook dat weet ik hoor: de chaos en onvoorspelbaarheid als je met 5 of 6 speelt. De langere speelduur (een snedig spel kan makkelijk 4 uur duren, ook al voelt het zo niet) schrikt ook wel wat mensen af. En natuurlijk het totale gebrek aan willekeur en geluk. Je moet tegen een stootje kunnen, het is dan ook het recht van de sterkste. Vrienden maak je niet tijdens dit spel hoor, maar plezier des te meer. Het is even wennen, maar het is maar een kleine aanpassing. Ook dat is evolutie.

Dominant Species, GMT Games, 2-6 spelers, 2-4 uur

Bron foto’s: GMT Games & Boardgamegeek