Wanneer haas en klokken vertrokken zijn

Mijn dochter staat tegenwoordig helemaal gek van spelletjes. Niet dat het vroeger anders was, maar Dier op dier of Fonkelschat speelden we telkens een of twee keer en dan vond ze het alweer tijd voor iets anders: haar trein, soms haar poppen, filmpjes kijken of boekjes lezen. Nu is het echter van een ander kaliber: als het van haar afhing, speelden we UNO, niet een keer, maar de ganse dag. Niet alleen is het moeilijk om er nog een ander spel tussen te krijgen, ook wordt het moeilijk om haar iets anders te laten doen. Ach, ik mag niet klagen: kleine kinderen, kleine zorgen. Dat is bij enkele vrienden wel anders, daar zijn het vooral grote kinderen en grote zorgen. En die grote kinderen vliegen vroeg of laat het nest uit.

Kinderen spelen graag, enorm graag, dat weten we ondertussen al. Dat hebben we ook al tweemaal mogen aanschouwen: onze familiespeldagen (1 september en 29 december ll.) waren telkens een geweldig succes. Sterker nog, het werd een overrompeling. Het werd dus hoog tijd, althans voor onze familiespeldagen, om het nest te verlaten. Inderdaad, met de paasvakantie in aantocht zijn wij volop bezig met de voorbereidingen voor een nieuwe familiespeldag op paasmaandag, 22 april 2019. Daar het wat krap werd in onze speelzaal, slaan wij onze vleugels uit om een plaatsje te vinden in Den Hangar (tussen Circolito en Het Klimkaffee) op Transit M aan het Douaneplein. Deze nieuwe locatie heeft niet alleen een ruimere zaal waar (hopelijk) iedereen een plaatsje kan vinden om een spelletje te spelen, er is ruime parking, ook makkelijk te bereiken voor fietsers via het Dijlepad en, zeker bij mooi weer, is het ook leuk om gezellig buiten te zitten: speeltuin in de buurt, skatepark in de buurt en voldoende buitenruimte om ook een buitenspel te spelen.

We richten ons vooral op gezinnen met kinderen en zoeken een uitgebreid assortiment aan familiespellen. Ook doen we ons best om een leuke selectie aan kinderspellen aan te bieden. Momenteel zijn we volop aan het bespreken met enkele uitgevers en verdelers, dus veel kunnen we nog niet zeggen. Binnenkort stellen we vast wel enkele spellen voor, waarbij we alle leeftijden hopen te plezieren, van kleuters tot tieners. En natuurlijk houden we onze familiespeldag voor iedereen, geheel gratis, geen inkom te betalen. De enige kanttekening die we daarbij maken, is dat we geen gratis kinderopvang organiseren. Kinderen moeten dus ten allen tijde onder begeleiding zijn van een volwassene.

Zoals grote festivals zullen we dus gaandeweg wat meer informatie geven van zodra we er hebben: welke uitgevers, welke spellen. Met 100% zekerheid kunnen we wel al zeggen dat De Spelfanaat zeker van de partij zal zijn met (een deel van) de spellenmuur.

Noteer dus alvast in je agenda: maandag 22 april 2019, familiespeldag in Den Hangar van 11:00 tot 17:00. Kom je graag een spelletje meespelen, altijd welkom. Wil je graag een handje helpen op onze familiespeldag, laat het ons weten, want vele handen maken het werk licht. Zo wordt het vast een supergezellige spelletjesdag.

En zij die onze Facebookpagina volgen, konden al een glimp opvangen van een ander initiatief: De Spelfanaat en Spellenclub Mechelen zullen een voorronde van het Belgisch Kampioenschap 7 Wonders organiseren. De datum is al geprikt, maar we wachten nog even op de officiële bevestiging van Asmodee.

Kan je niet wachten op het 7 Wonders-kampioenschap, dan heb je misschien wel zin om deel te nemen aan de tornooien van de bordspelfederatie FBJS. Morgen, 17 maart, wordt het nieuwe seizoen afgetrapt met het tornooi “Memorial Geert Lagrou” in Zedelgem. Niet alleen voor geroutineerde tornooispelers, iedereen is welkom. En als je tijdig afspreekt, is er vast nog een plaatsje in een auto om gezellig te carpoolen.

Prototype: test, test

Velen kennen het wel: als je al een tijdje in de spellenwereld vertoeft, begint het al snel te kriebelen om een stapje verder te gaan. Menigeen begint luidop te dromen van een eigen spel. En dat is goed, want er is altijd plaats voor een nieuw spel, er is altijd ruimte voor een nieuw verfrissend spelmechanisme en er is altijd wel tijd om iets nieuws te proberen. Als jij dat ook denkt, weet dan dat je zeker niet alleen bent.

Tijdens mijn jaren in Parijs had ik een stel vrienden die hun eigen bedrijfje “Les Proto-Nights” hadden opgericht. Het concept was eenvoudig: voor een bescheiden vergoeding werd jouw prototype spel voorgesteld en uitvoerig getest op een speciale avond vol prototypes en enthousiaste testspelers. Of het bedrijfje ooit rendabel is geworden, weet ik niet, wel is het begrip “proto night” in Frankrijk nu wel stevig ingeburgerd. Ook in Nederland zijn er zulke initiatieven, bijvoorbeeld het Spellenmaakgilde in Groningen. Ik denk niet dat ze de mosterd hebben gehaald in Frankrijk hoor, het is min of meer een logische stap: de ene wilt graag een spel ontwerpen en zoekt spelers om het te testen, de andere wilt graag helpen en speelt graag een nieuw spel mee, zelfs in de testfase. Aan welke kant je ook zit, het is nu eenmaal leuk om zaken te zien groeien en te zien evolueren en het is al helemaal leuk als jouw goed idee in een spel wordt geïmplementeerd (met de nodige dankbetuigingen in de spelregels, wie weet).

Zelf heb ik ook al aardig wat kritiek en advies gegeven op spellen. Dat is niet makkelijk voor de ontwerpers, want ik geef mijn mening nogal rechttoe-rechtaan, ongezouten, op de man af. Dat komt hard aan, ik weet het, maar het is wel eerlijk en oprecht en daar heb je -uiteindelijk- toch het meeste aan. Velen hebben zo door mij de stap naar een uitgever toch maar niet gezet. Enkelen hebben wel doorgezet en daar ben ik heel blij mee. Zo zijn er enkele ideetjes van mij in Asteroyds (Frédéric Henry, Ystari) geraakt. Als grote fan van Roborally was het testen van Asteroyds dolle pret. Dit spel, gebaseerd op Roborally, gaat immers nog net een stukje verder (in de chaos): helemaal mijn ding (helaas niet van mijn spelersgroep). Ook in Dark Darker Darkest (David Ausloos, Queen Games) zitten er significante zaken van mijn hand. Dat is wel vreemd, want coöperatieve zombiespellen laat ik doorgaans aan mij voorbijgaan. En toch heb ik me vastgebeten in dit spel, ik vind het tot vandaag nog altijd een steengoed spel dat nooit mijn collectie zal verlaten. Helaas heeft Queen Games deze Kickstarter-campagne serieus verpest en zo ook het spel: vertragingen, drukfouten en onverstaanbare spelregels. De herziene regels en de uitgebreide FAQ, allebei te vinden op Boardgamegeek, brengen een beetje eerherstel: een spannend gestroomlijnd coöperatief spel, dat door de vele kleine uitbreidingsmodules perfect aanpasbaar is qua moeilijkheidsgraad.

Sindsdien kom ik David Ausloos regelmatig tegen op beurzen en horen we elkaar zelfs nog iets vaker. Op Red Moon zit ik nog steeds te wachten (een uitgever vinden is niet altijd makkelijk) en ook andere spellen (recent nog Gatekeeper) laat hij regelmatig testen. Vorig jaar was hij bij ons op een spelavond op bezoek met Dreamscape, toen vooral om de Kickstarter-campagne wat te promoten, maar natuurlijk ook om jullie mening te horen en inspiratie op te doen. Niet alleen David Ausloos kwam vorig jaar langs, ook Jonas kwam zijn prototype van Transplanet testen en naar wat ik hoorde achteraf, was het heel waardevol. (Jonas, mocht je dit lezen, hoe staat het ermee?)

Een grote spellenclub met veel ervaren spelers en een brede interesse, dat is natuurlijk een gigantisch kapitaal waar spelontwerpers van dromen. Ook in het 18xx-wereldje zijn Spellenclub Mechelen en 18xx Belgium naam aan het maken om spellen te testen en zo te verbeteren. Met Lonny Orgler hebben we al een goede samenwerking, met Marflow Games zijn we recent in zee gegaan en hopelijk geraken we ook in het vaste testpanel van GMT Games voor 18xx.

Dat testen, daar draait het immers allemaal om. Een overvloed aan spelers laat immers de creativiteit de vrije loop in de hoop een nieuw verfrissend mechanisme te vinden. Een referentie worden in de spellenwereld, daar dromen velen van. Dominion maakte deck building razend populair, Pandemic zette de coöperatieve spellen duidelijk in de markt, Istanbul wist pick up & deliver weer in de schijnwerpers te plaatsen. Concordia was m.i. het eerste spel waar hand building geoptimaliseerd werd. Deck burning en deck deconstruction zijn twee mechanismen die al bestaan, maar die -in de eerste spellen- nog niet voldoende ontwikkeld zijn (voor mij althans). Ik zit echt te wachten tot deze twee opgepikt worden door een creatief genie, er zit zeker wel muziek in. En er zijn er veel meer natuurlijk: Patchwork was ook vernieuwend (en ondertussen alweer uitgemolken) en Agricola was een upgrade van het worker placement-mechanisme, populair gemaakt door Caylus. Friedeman Friese verkent ook steevast nieuwe horizonten, denk maar aan de fabelspellen en de fast forward-spellen. Maar ook naar minder bijzondere mechanismen verwijzen we graag met de naam van een spel: kaarten bijtrekken zoals in Ticket to Ride, bieden zoals in Hoogspanning, Ra of Amon-Ra (drie verschillende biedmechanismen, laat dat duidelijk zijn) en wat te denken van het “tappen” van kaarten zoals in Magic The Gathering?

Maar niet iedereen die hoopt, die droomt, die probeert het te maken, bereikt de top. Het is zoals meedoen met The Voice van Vlaanderen, dat mag je echt niet onbezonnen doen en je vraagt best aan meer dan één iemand een eerlijke mening. Dus neen, aan de bomma en het lief heb je helemaal niets. Vrienden zijn ook pas vrienden als ze eerlijk hun mening zeggen en daar wringt het schoentje wel eens.

Al te vaak gebeurt het dat een spelontwerper een spel maakt, met passie voorstelt op een spelavond en achteraf gretig vraagt wat de anderen ervan vonden. Het antwoord is helaas al te vaak positief, want ja, je wilt toch niemand kwetsen. Maar daar help je niemand mee. Het maakt alleen dat er iemand, met name de spelontwerper, vroeg of laat keihard met zijn hoofd tegen de muur zal knallen, doorgaans op het moment dat hij het spel aan een uitgever voorstelt of lanceert op Kickstarter. Als dat de allereerste keer is dat er echt kritisch naar het spel gekeken wordt, dan zijn er onnoemelijk veel werkuren verkwist. Spellen moeten dus uitvoerig, honderden keren, getest worden en als vereniging kunnen we daar, voor de spelontwerpers, zeker een meerwaarde bieden.

Iedereen die regelmatig op onze spelavonden komt, kent Sven vast wel. Sven bruist van inspiratie en creativiteit, Sven is graag bezig en spendeert uren, dagen, weken aan het bedenken en maken van prototypes. En die prototypes beginnen zich op te stapelen. Er is file ontstaan in het testproces, hoog tijd dus om daar iets aan te doen. In een volgend stukje (jaja, het is goed geweest voor nu) stel ik graag drie prototypes van Sven voor die hij graag op de spelavonden door jullie wilt laten testen, bij voorkeur zelfs zonder hem erbij (blind testen noemen we dat, zoals de blind auditions in The Voice), zodat je je zeker niet geremd voelt. Dus als er, naast Sven, nog lezers zijn die een prototype (of een spelidee) hebben, laat het weten en laat het testen.

Samen… vooral als het kan

Ondertussen weten jullie al dat ik geen voorstander ben van (rollen)spelen op een sollicitatie en al helemaal niet op het werk. Evenmin ben ik fan van teambuildingsactiviteiten en als het dan toch moet, laat ons dan gewoon een babbel slaan op een zonnig terrasje. Ik geloof niet dat je een mens beter leert kennen als je aan een rotswand hangt of opgesloten zit in een escape room (al doe ik beide best wel graag). Laten we gezellig eens een dag elkaars taak overnemen, daar ben ik wel voorstander van… maar wie wilt er nu mijn job, zelfs maar voor één dag?

Als vereniging staan we dan weer wel open voor samenwerken, in het bijzonder met andere verenigingen, scholen en organisaties. Zo ben ik onlangs in de derde kleuterklas met enkele ouders een spelletjesnamiddag gaan begeleiden. Dat was een heel fijne ervaring: kleuters spelen graag, vaak en veel, ook gezelschapsspellen. Ook als volwassene kan je je daar kostelijk mee amuseren: niet alleen door te kijken naar het jeugdige enthousiasme en een stralende kinderlach, ook als je goede en mooie kinderspellen kiest, heb je er als volwassene zeker nog wat aan.

Nog steeds ben ik een grote fan van Dier op dier. We hebben thuis dan ook meerdere versies, gaande van de miniversie Klein maar dapper tot de gigantische doos van Het grote avontuur. Ook andere Haba-spellen komen regelmatig op tafel met de dochter. Funkelschatz is de laatste topper die we binnenhaalden. Ook Drakenschat, een Knizia-toppertje dat dochterlief bij haar geboorte al cadeau kreeg, zorgt tegenwoordig voor vele extra uurtjes vader-dochter-quality time. Bedenk daarbij dat ze nu al uitkijkt naar de dag dat ze mee mag spelen met papa’s spellen, dan kan ik me gelukkig prijzen met een spelende dochter.

Jeugdorganisaties en jeugdbewegingen zijn ook een zegen voor de spellenwereld. Ik speelde al Mafia (o.a. deze versie) op kamp nog voor er sprake was van dorpjes als Thiercelieux, Miller’s Hollow of Wakkerdam. Tot vandaag voelt het voor mij vreemd om te praten over weerwolven, heksen en zieners, eerder dan over maffiosi, undercovers en aanklagers. Als ik daar nu aan terugdenk, was het mijn allereerste print & play, in een tijd dat je nog moest inbellen om op het internet te geraken en een inkjetprinter nog niet te betalen was. Wellicht ligt die versie zelfs nog in mijn kast of in een van mijn spelkoffers. Ik zou het immers niet over mijn hart krijgen ze weg te gooien, daarvoor zit er net iets te veel sentiment en nostalgie in.

Jeugdverenigingen draaien op vrijwilligers, enthousiaste en gemotiveerde vrijwilligers. Vaak zitten daar ook spelliefhebbers tussen. Een jeugdvereniging is dan ook de ideale plaats om spellen te leren kennen. Perudo, Jungle Speed en Time’s Up zijn er drie die in menig kamprugzak zitten. Ook Saboteur en Bang!, Regenwormen en Kakkerlakkensalade kan ik me nog levendig herinneren van op kamp. De nieuwe lichting bestaat vooral uit Codenames en Spyfall. Tegenwoordig neemt de kaderploeg op kamp of op speelplein zelfs de grotere dozen mee: Ticket to Ride, Dominion, Carcassonne en Catan, ze horen min of meer bij de basiskennis van een goede jeugdleider, van een goede animator in het jeugdwerk (zoals dat dan heet).

Het is dan ook goed te horen dat jeugdorganisaties zorgen voor hun vrijwilligers. Top Vakantie is niet anders, of toch? Ze organiseren tal van interessante vormingen voor hun vrijwilligers, maar trekken ook resoluut de kaart van plezier en groepssfeer op hun verblijven. De boog kan immers niet altijd gespannen staan. Binnenkort slaan Top Vakantie en Spellenclub Mechelen dan ook een eerste keer de handen in elkaar om de blik van hun vrijwilligers te verruimen. Dat Top Vakantie bordspellen hoog in het vaandel draagt, staat buiten kijf, want ze organiseren al enkele jaren zomerkampen waar spellen centraal staan. Wat denk je van een Dungeons & Dragons-kamp voor 10-14-jarigen of het Board Games Unlimited kamp voor 12-18-jarigen?

Kinderen aan het spelen krijgen, dat is strijden voor een goede zaak, dat is bouwen aan de toekomst. Net daarom steken wij graag de handen uit de mouwen voor scholen en jeugdverenigingen. Net daarom organiseren we binnenkort vast en zeker nog eens een familiespeldag. En ook een beetje omdat het gewoon leuk is.

Iets te vieren

Vandaag is het de Dag van de Speler. Neen, niet het zoveelste commerciële hersenspinsel om je naar de winkel te lokken en geld uit je zakken te kloppen, wel de dag dat BFVS-FBJS de tornooispellen voor volgend seizoen voorstelt. En dat is niets te vroeg, want over exact vier weken, op 17 maart 2019, trekken weer tal van onze leden richting Zedelgem in de hoop de zege naar Mechelen te brengen.

Volgende week, zaterdag 23 februari, stellen wij in onze speelzaal vanaf 14:00 met veel plezier de nieuwe selectie van spellen voor en testen we die uiteraard onmiddellijk uit. Zo krijgen onze tornooispelers de spellen alvast in de vingers, maar ook al neem je geen deel aan de tornooien, dan nog ben je meer dan welkom om een spelletje mee te spelen, als sparringpartner zeg maar. In een volgend stukje komen we daar vast uitgebreid op terug.

Af en toe lieten we het al vallen, in onze Facebook-groep hebben we ook al onze foto aangepast. Op zaterdag 2 maart vieren we onze eerste officiële verjaardag en dan liefst niet in beperkte kring, maar bij voorkeur met zoveel mogelijk leden, met elk  van jullie dus.

Noteer dus zeker met stip in je agenda: zaterdag 2 maart om 20:00 in onze speelzaal!

Om 20:00 klinken we niet alleen met z’n allen op onze eerste verjaardag, we lichten ook kort de werking van onze vereniging toe, we blikken terug op een geslaagd 2018 en kijken al verder vooruit naar 2019 en 2020. Ben je nieuwsgierig, wil je graag weten wat er allemaal bij de dagelijkse werking van een vereniging komt kijken, dan is dat het uitgelezen moment om al je vragen te stellen. Heb je een leuk (of een knotsgek) idee, dan horen we dat ook heel graag.

Natuurlijk is het zoals steeds een spelavond, dus er mag, moet en zal zeker gespeeld worden. Niet dat we de lat hoog willen leggen, maar we hopen alleszins dat de opkomst op zaterdag 2 maart alle huidige records breekt, zodat wij nog wat extra motivatie krijgen om er extra hard tegenaan te gaan.

Zoals ze in het Frans zeggen: Venez nombreux!

Survival of the Fittest: Dominant Species

ds in de kijker

Spel in de kijker: Dominant Species – 2 februari 2019

Sinds Dolly, het allereerste gekloonde zoogdier (1996), de opkomst van genetisch-gemodificeerde organismen (van bacteriën over planten en insecten tot zelfs bepaalde zoogdieren) en recent genetisch-gemodificeerde baby’s (twee om juist te zijn, door de Chinese arts Jiankui He) wordt Darwins survival of the fittest steeds meer buitenspel gezet.

Toch is het die survival of the fittest waar menig bordspel op gebaseerd is. Ik geef toe, evolutie an sich wordt zelden gebruikt als spelthema. Origin (2013) schiet me meteen te binnen (een mooi uitgevoerd en aardig familiespel met pit) toont hoe de mensheid evolueerde en migreerde. Ursuppe (1997) was rond de eeuwwisseling razend populair, wellicht omdat het thema (als amoebe tracht je zo efficiënt mogelijk te migreren, te evolueren en te reproduceren) eens totaal anders was, een buitenbeentje dus. Het trage spelverloop en het gevaar op AP (je weet wel: analysis paralysis, waardoor de wachttijd richting oneindig schiet) hebben wellicht het spel de das omgedaan. Ook dat is survival of the fittest. Een andere leuke van die tijd is Evo (eerste editie: 2001; tweede editie: 2011), een van mijn toenmalige favorieten die ik aardig vaak heb gespeeld. In Evo tracht je jouw dino’s zo slim mogelijk te laten evolueren om hun dominantie op de planeet te verzekeren en hun overlevingskansen te maximaliseren. Tot de meteoriet inslaat natuurlijk, want dan gaat onherroepelijk het licht uit. Evo heeft mijn collectie in 2011 verlaten. Een van de schuldigen is Cyclades. Cyclades en Evo delen namelijk hetzelfde biedmechanisme, een biedmechanisme dat bij ons vooral bekend werd door de 999Games-versie van Amon-Ra (2003). In 2016 wist Evolution: Climate talloze spelers te charmeren. Het spel zelf doet haar naam alle eer aan, want Evolution: Climate is een herwerking van Evolution (2014), dat zelf al een herwerking was van Evolution: Origin of Species (2010). Het toont aan dat de ontwikkeling van een spel aardig wat testspelletjes, kritische spelers en schaafwerk vraagt. Evolution: Climate staat ook bij mij in de kast. Al bij het eerste spel was ik gecharmeerd, maar echt onverwacht was dat niet, ik hou wel van combo-kaartspellen, zeker van de stevigere soort (zoals Innovation, Omen en het onbekende Brawling Barons).

Om terug te komen op Evo, ik vond het geweldig: een venijnig biedmechanisme, aardig wat conflict op het spelbord en een leuk thema. Meer moest dat niet zijn. Althans, dat dacht ik toch. Cyclades combineerde net hetzelfde: bieden, conflict en een leuk -Oudgrieks- thema. Toch had ik een zwak voor het evolutie-thema en Evo kon en mocht perfect stof vangen in mijn kast, wie weet mocht het zelfs af en toe nog eens op tafel komen. Maar dan, nog geen jaar na Cyclades, kwam Dominant Species (2010). Alles wat Evo deed, deed Dominant Species echter beter. Het staat bij mij sindsdien op het hoogste schavot, broederlijk naast Cyclades.

ds

Algemene regels en principes

Dominant Species gaat over de komst van een ijstijd waardoor diersoorten moeten migreren en zich aanpassen om hun voortbestaan te garanderen. Tot 6 dierklassen kunnen het spel spelen, elk met hun eigen sterke eigenschap. Bovenaan de voedselketen staan de zoogdieren (één dier per ronde blijft gespaard van uitsterving), gevolgd door vogels (vliegen twee gebieden ver per verplaatsing), reptielen (zijn beschermd tegen één regressie per ronde), amfibieën (hebben één extra water-voedingspunt), spinachtigen (doden één extra dier per ronde) en insecten (brengen één extra dier per ronde voort). De voedselketen is enorm belangrijk, want die geldt als tiebreaker gedurende het hele spel. Zoogdieren hebben dus zeker een streepje voor. Ter compensatie begint men het spel in omgekeerde spelersvolgorde, dus insecten eerst. Dat klinkt misschien zwak, maar het is niet zo eenvoudig om het initiatief over te nemen. Die balans zit dus zeker goed.

Een ronde in Dominant Species bestaat uit twee grote fasen: het plaatsen van de actiepionnen (fase 1) en het uitvoeren van alle acties (fase 2). Inderdaad, Dominant Species omarmt het worker placement-mechanisme als geen ander. Geen workers, maar actiepionnen hier, maar what’s in a name? In spelersvolgorde (dus de eerste ronde insecten eerst, zoogdieren laatst) zet je een actiepion op een vrije plaats. Als iedereen al zijn actiepionnen heeft gezet, start fase 2. Het aantal pionnen is trouwens ook fijn gebalanceerd: 3 als je met 6 speelt, 7 als je met 2 speelt. Zoals steeds, eerst is eerst en op is op. Het aantal acties is beperkt, het aantal plaatsen is beperkt. Het plaatsen van je actiepionnen zal gepaard gaan met gezucht en gekreun, gemompel en vooral gevloek.

img_20190120_2015437945280392886285773.jpg

De tweede fase, het terughalen van je actiepionnen en het uitvoeren van de acties, is uiteraard de essentie van het spel. Je merkt duidelijk de onmiskenbare invloed van Caylus (2005). De eerste actie is initiative, waarmee je niet alleen één plaatsje stijgt in spelersvolgorde, het is ook een wacht-actie, m.a.w. je mag je actiepion alsnog naar een vrije plaats verplaatsen. Het belang van iets achter de hand te houden, is zelden belangrijk (later [laatst] spelen is immers vaak nadelig), maar bij momenten kan deze subtiliteit toch een enorme deining veroorzaken. De volgende acties hangen samen: adaptation spreekt voor zich, hier kan je evolueren en je aanpassen aan het aanwezige voedselaanbod. De daaropvolgende regression doet net het omgekeerde: hier verlies je net een modificatie (zal wel een allergie zijn). Hier tonen de reptielen hun sterkte. De samenhang van adaptation en regression gaat nog verder, want elke ronde schuiven de voedselfiches door (wat dieren niet lusten bij adaptation, zal dus afsterven bij regression).

Daarna komt een cluster van 3 acties. Bij abundance mag je een voedselfiche op het bord leggen, op de kruising van 3 zeshoekige tegels, waardoor de aangrenzende gebieden extra voedsel leveren. Bij wasteland zal er net voedsel verdwijnen van het bord en wel alle voedsel aan de rand van de gletsjer. De opkomende ijstijd eist z’n tol. En als dat niet genoeg is, kan de meest gemene speler bij depletion nog een voedselfiche naar believen van het bord weghalen. De uitsterving dreigt, maar laten we eerst de andere acties overlopen.

De volgende actie is glaciation, waar het hele spel om draait. Het is meteen de enige actie waar je actiepion in de wachtrij kan gaan staan voor latere rondes. De speler die glaciation heeft, kiest welke tegel hij definitief laat dichtvriezen. Dat levert bonuspunten op, maar laat alle dieren op dat gebied, op een na per klasse, doodvriezen. Na de vrieskou volgt speciation, waar alle dieren gaan kweken, tenminste als je daarvoor kiest natuurlijk. Bij het zetten van je actiepion, kies je al rond welke grondstof je zal kweken, bij het uitvoeren van de actie kies je een voedselfiche van dat type en zet op de aangrenzende gebieden een aantal dieren bij (het aantal is afhankelijk van de het terreintype). En soms loopt dat wel eens mis. Insecten kweken altijd… eentje… op een gebied naar keuze. Daarmee zijn die irritante zespoters meteen extra lastig.

Tijdens wanderlust, het woord zegt het zelf, trekt jouw kudde erop uit: je kiest een van de openliggende terreintegels en legt deze aan waar het jou goed uitkomt (of net niet). Dat levert, net zoals bij glaciation, wat bonuspunten op. Het net ontdekte gebied kan gelijk bevolkt worden door dieren vanop de aangrenzende gebieden, waarbij je de volgorde van de voedselketen (zoogdieren eerst dus), respecteert. Dit is al een eerste manier van bewegen. Een goede inschatting en combinatie van wanderlust met migration laat je grote afstanden afleggen. Migration is immers eenvoudig, afhankelijk van je actiepion mag je 7 (als je als eerste speelt) tot maar 2 (als je als laatste speelt) dieren één gebied verplaatsen. Vogels mogen 2 gebieden ver vliegen. Dat vliegend ongedierte zie je soms dus niet aankomen.

De hele migratiestromen op de kleine planeet zorgen voor onrust, en onrust leidt tot conflict. De competition is hard en dieren die inzetten op competition mogen één dier van een andere klasse op drie gebieden waar ze samen aanwezig zijn (het terreintype wordt bepaald door de gekozen actie), elimineren. Dat is een mond vol, maar de ene vreet de andere op, zo simpel is het. En met één is het buikje vol, dus moet je maar een ronde wachten. Uitmoorden vraagt tijd, maar het lukt wel, geloof me vrij. De spinachtigen beginnen trouwens met opvreten, eentje naar keuze, of ze nu voor competition kiezen of niet. Arachnafobie moet ergens een reden hebben.

received_19504303852526945463226289379479564.jpeg

Tot slot is het tijd om punten te scoren tijdens domination. De speler die zijn actiepion bij domination heeft staan, mag kiezen welke terreintegel gescoord wordt en hier zit ook een flink stuk van de charme van Dominant Species. Als een tegel gescoord wordt, tel je de meerderheden op de tegel. De speler met de grootste kudde scoort de meeste punten (met de voedselketen als tiebreaker). De punten zijn afhankelijk van de tegel, zeeën scoren het meest, gevolgd door wetlands. De bergen en woestijnen scoren dan weer erbarmelijk laag. Bij zeeën scoren zelfs de beste 4, bij woestijnen slechts 2. Och ja, Een gletsjertegel scoort ook, 1 puntje voor de heerser. De moeite niet om je moe te maken (alhoewel, voor later misschien). Nadat het gebied gescoord werd, mag de dominante speler echter één van de 5 openliggende actiekaarten kiezen. Dominante speler? Inderdaad, en dat is niet noodzakelijk de houder van de meerderheid. Dominantie wordt berekend op basis van voedselfiches op het gebied en de genen die je hebt. Dat maakt de amfibieën in het water meteen zo goed. Dit mechanisme van een dubbele meerderheid (numerieke meerderheid vs. dominantie) creëert heel leuke dilemma’s.

Met domination is de ronde afgelopen. Dieren zonder voedsel komen om (van de honger, uiteraard), één zoogdier kan overleven. De klasse met de meeste dieren op de gletsjer scoort de survival-bonus en dan na wat geschuif met voedselfiches zijn we klaar voor een volgende ronde. En dat doen we tot de ice age-kaart genomen wordt. Dan is het onherroepelijk gedaan. Bij het begin van de ijstijd krijg je bonuspunten naar jouw dominantie, daarna worden op elke tegel nog eens de meerderheden gescoord. Gletsjerbonus, dominantiebonus en meerderheden, ze schudden de puntenstand eens goed door mekaar. Spannend tot het einde dus.

ds bord

Bespreking

Materiaal

Het materiaal is GMT-kwaliteit: stevig bord, stevige tegels en degelijke kaarten. Sleeven is geldverspilling, want ik ken niemand die sinds de release van Dominant Species het spel tot op de draad versleten heeft. Zowat alles staat op het spelbord en de compacte en toch overzichtelijke player aids. Ook de regelboek leest aangenaam, ook zoals we van GMT Games gewend zijn, al is Dominant Species wel leesbaar zonder enige voorkennis (denk ik). Ik vermoed dus dat vooral de speelduur en de harde en felle spelersinteractie het spel weghouden van het grote publiek.

Spelverloop

Dominant Species kan je indelen bij de 4x-spellen: explore, expand, exploit en exterminate en moet daardoor vaak de vergelijking met Twilight Imperium en Space Empires 4x doorstaan. Te begrijpen, maar niet helemaal correct. Alles in Dominant Species gaat traag, nog net niet gletsjer-traag, behalve dan het spelverloop en de spanning, die stijgt pijlsnel. Nieuw gebied ontdekken en innemen gaat traag. De gletsjer vriest maar traag aan en een tegenstander uitroeien gaat ook al tergend langzaam. Maar de aanhouder wint en plots is het eten op, plots sta je geïsoleerd op een ijsschots, plots ben je omsingeld en is er geen ontkomen meer aan.

De wachttijden in Dominant Species zijn bijzonder kort en net daardoor voelt het spel zo vlot en snel aan. Ok, er wordt wel eens gedacht waar je je actiepion wil zetten, maar dat is het zowat. En zoals gezegd kan een migratie van 7 diertjes ook wat tijd in beslag nemen, zeker als je twee migraties na elkaar mag doen, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Je bent snel terug aan de beurt om je actiepion te plaatsen, je bent snel aan de beurt om je actie uit te voeren. Altijd iets te doen, altijd iets te beleven.

De leuke dilemma’s van worker placement komen tot hun volste recht in Dominant Species. Je kunt zo weinig, je wilt zoveel en daarbovenop wil je alles snel, hier en nu, terwijl je voor alles net tijd nodig hebt. Geduld is een mooie deugd. Het trage opbouwen naar suprematie en dominantie maakt het een pareltje voor strategen: op lange termijn plannen en nooit het ultieme doel uit het oog verliezen.

Tegelijkertijd blijft het een meerderhedenspel, met twee soorten meerderheden (zoals gezegd), waar de ene punten oplevert en de andere actiekaarten (die je absoluut niet wilt missen, laat staan afgeven aan een ander). Meerderheden dwingen je om opportunistisch te spelen, op korte termijn je toch steeds aan te passen om hier en daar een puntje mee te snoepen, om mee te liften of om een fenomenale slag te slaan, hopelijk niet te vroeg en al zeker niet te laat. En dat is dus tactiek, iets waar ik me helemaal goed bij voel.

Een mengeling van strategie en tactiek (maar toch veel tactiek), een combinatie van meerderheden en worker placement, onder een koepel van 4x met beperkte, maar duidelijke individuele sterktes van de spelers. Passieve interactie bij het blokkeren van acties, actieve interactie bij het veroveren van terrein en het uitmoorden van de ander. Terwijl ik het schrijf, vraag ik me vooral af wat men niet goed zou vinden aan Dominant Species.

Ook dat weet ik hoor: de chaos en onvoorspelbaarheid als je met 5 of 6 speelt. De langere speelduur (een snedig spel kan makkelijk 4 uur duren, ook al voelt het zo niet) schrikt ook wel wat mensen af. En natuurlijk het totale gebrek aan willekeur en geluk. Je moet tegen een stootje kunnen, het is dan ook het recht van de sterkste. Vrienden maak je niet tijdens dit spel hoor, maar plezier des te meer. Het is even wennen, maar het is maar een kleine aanpassing. Ook dat is evolutie.

Dominant Species, GMT Games, 2-6 spelers, 2-4 uur

Bron foto’s: GMT Games & Boardgamegeek

Wintermoeheid?

Ah, wat een weekend! Zondagavond en eindelijk een beetje rust. De kortste dagen hebben we alweer achter de rug en de dagen beginnen al merkbaar weer wat te lengen. Vrieskou is dan weer een ander paar mouwen, daar mogen we ons wellicht nog aan een flinke dosis verwachten. Maar -schoenmaker, blijf bij je leest- ik zal dit weerpraatje kort houden, er zijn immers tal van andere zaken te vertellen.

De lange nachten en de bijtende kou houden de mensen binnen. Gelukkig niet binnenshuis, wel binnen in de speelzaal. Wie herinnert zich vorige winter nog toen we een extra trui meenamen naar de spelavond omdat warm stoken iets had van dweilen met de kraan open? Deze winter kan de vrieskou ons echter niet deren. Daar zijn we Luc en Jonathan van De Spelfanaat uiteraard heel dankbaar voor. Naast een ruime zaal en een overvolle spellenmuur hebben ze immers ook gezorgd voor aangename temperaturen en de nodige drank. Wat heeft een spelliefhebber nog meer nodig?

Ja, dat was een retorische vraag! Niets, absoluut niets! De afgelopen weken hadden we al 7 tafels op onze spelavonden, gisteren waren er om 20:00 niet minder dan 10 tafels aan het spelen en echt alle soorten spellen kwamen aan bod. De grote opkomst zien we ook in ons almaar stijgend aantal leden. Gisteren hebben we immers alweer een mijlpaal bereikt. Voor zij die het niet weten, jullie lidnummer is uniek en persoonlijk, het is en blijft voor jou. Zo heb ik het nummer 4 en zal ik altijd nummer 4 houden. Gisteren heb ik ook nummer 100 uitgeschreven. Neen, dat wil (helaas) niet zeggen dat we in 2019 al 100 leden hebben. Dat wil wel zeggen dat er sinds onze oprichting (jawel, nog net geen 11 maanden geleden) 100 mensen zich hebben aangesloten bij onze vereniging. Wij hopen natuurlijk van harte dat alle leden van 2018 hun lidmaatschap in 2019 verlengen (hartelijk dankjewel aan iedereen die dat reeds gedaan heeft), maar mensen komen en gaan… ook in de spellenwereld. 100 leden, dat verdient een feestje? Je hebt gelijk. Zoals reeds gezegd vieren we graag onze eerste verjaardag op de spelavond van zaterdag 2 maart.

fb_img_1548011960859817461449403319007.jpg

Gisteren hadden we ook een 18xx-speeldag, voornamelijk bedoeld voor nieuwe en geïnteresseerde spelers die kennis wilden maken met deze familie spellen (opgelet: niet “familiespellen”). Hoewel David enkele weken geleden alleen maar voorstelde om “een tafel 1846 te leiden” tijdens een spelavond, hebben we het toch maar weer iets grootser aangepakt. Met 15 liefhebbers waren we zaterdag, goed voor 1 namiddagsessie (Steam over Holland) en 4 avondsessies (1846: The Race for the Midwest, 1889: History of Shikoku Railways, 1893: Cologne en Steam over Holland). Met 15 deelnemers halen we net niet het aantal van onze eerste conventie (op 18 augustus 2018), maar met 5 sessies doen we dan wel weer beter. David en ik willen alle aanwezigen nog eens speciaal bedanken om er een fijne en gezellige dag van te maken, om de verplaatsing naar Mechelen te maken en – naar wat ik hoorde- om van elk partijtje een bikkelharde strijd te maken op het spelbord. Bedankt, Gijs en Giel, om onze speeldag (alweer) een internationaal karakter te geven. Bedankt, Gijs en Guido, om een tafel te leiden. Kon je er niet bij zijn, wees gerust, wij plannen zeker nog een nieuwe introductiedag. En wij hopen natuurlijk iedereen terug te zien op onze zomerconventie tijdens het pinksterweekend (7 tot 10 juni 2019).

Verder zijn wij de agenda rustig aan het vullen. We hopen zo snel mogelijk enkele leuke workshops te kunnen voorstellen. Als jullie speciale vragen of wensen hebben, spreek ons gerust aan, laat het ons weten via email, Facebook of website. Wij gaan er zeker mee aan de slag. Hou ook Facebook en onze kalender in de gaten, daar heb je een leuk overzicht.

Volgende week ga ik me nog een keer met Bart, Thomas en Kristof, wagen aan een volgende episode van The Dunwich Legacy (Arkham Horror LCG). De week daarna, zaterdag 2 februari 2019, zetten we een spel in de kijker: Dominant Species van GMT Games. Ken je deze klepper nog niet die sinds 2010 stevig genesteld staat in het klassement van BGG (momenteel op plaats 49)? Dan kan ik maar een ding zeggen: “een aanrader, doen!” Liefhebbers van worker placement kunnen hun hartje ophalen. Fans van meerderheden ook. 4X-freaks zijn ook altijd welkom. Kortom, een unieke combinatie van steengoede mechanismen heeft geleid tot een pareltje, maar daar ga ik in een volgende post zeker nog dieper op in.

Goede voornemens

Ook via deze weg wens ik, in naam van het bestuur, iedereen die ons een warm hart toedraagt het allerbeste in het nieuwe jaar. Een goede gezondheid in de eerste plaats, maar ook veel geluk, liefde en vriendschap. En natuurlijk ook tonnen speelplezier op onze spelavonden, met vrienden op café of gezellig met de familie thuis.

2018 laten we definitief achter ons en zal de geschiedenis ingaan als het jaar waarin Spellenclub Mechelen het levenslicht zag. Met net geen 90 leden sluiten we het jaar af, nog nagenietend van een fantastisch jaar, nog aan het bekomen van de vele activiteiten: een wekelijkse spelavond op zaterdag (zonder fout), twee workshops, twee familiespeldagen, twee internationale 18xx conventies, enkele demo’s en een bomvolle tornooikalender (met drie Belgische kampioenen).

De familiespeldagen waren een overdonderend succes. Zeker de familiespeldag van vorige week heeft aangetoond dat er heel wat spelende gezinnen in Mechelen en omstreken wonen. Onze spelavonden mogen zich dan wel richten op adolescenten en volwassenen, ook kinderen spelen veel en graag. Als we één les zullen trekken, dan wel dat we ons aanbod voor kleuters en kinderen moeten uitbreiden. Je hoort zeker nog van ons.

2019 is alweer een week ver. Stilstaan is achteruitgaan, dralen is uit den boze. Geen vage dromen meer, tijd voor concrete plannen. De eerste spelavond van het jaar is ook al achter de rug, een deel van onze leden heeft de nieuwe lidkaart (waar Clans of Caledonia plaats moest maken voor Torres) ook al op zak, de mail met onze nieuwjaarspromotie is de deur uit (herinnering: geïnteresseerden hebben nog tot maandag 7 januari de tijd) en de activiteitenkalender raakt stilaan gevuld. Even op een rijtje…

19 januari: Introductie 18XX

Daar ons groepje 18XX’ers almaar groeit, krijgen we ook steeds maar vragen over (en naar) 18XX. Een internationale conventie is voor velen nog een stap te ver en net daarom organiseren we speciale introductie-avonden. Wil je graag kennis maken met 18XX, dan nemen wij graag de tijd om je wegwijs te maken in aandelen verhandelen en sporen leggen. Wat extra informatie vind je elders op onze website. Om praktische redenen is inschrijven verplicht.

facebook_header_generic_18xx_2

17 februari: Dag van de speler

De Belgische Federatie voor Spellen (BFVS) trapt op zondag 17 februari het nieuwe tornooiseizoen af met een voorstelling van alle tornooispellen in Sint-Niklaas. Iedereen is welkom om kennis te maken met de tornooispellen. Heb je interesse, contacteer ons gerust of spreek onze voorzitter Patrick er over aan op onze spelavonden. De dag van de speler doet haar naam alle eer aan: spelplezier komt op de eerste plaats! Geen tornooi dus, geen bikkelharde strijd om de punten, maar gemoedelijk en vriendschappelijk nieuwe spellen spelen. Een delegatie van onze club trekt sowieso naar Sint-Niklaas, er is vast nog een plaatsje in een van de auto’s om gezellig te carpoolen.

23 februari: Voorstelling tornooispellen

Wie wil winnen, moet soms een beetje oefenen. Spellenclub Mechelen eindigde op een verdienstelijke vierde plaats in het ploegenklassement (en heeft zo een ticket naar het wereldkampioenschap op zak). Drie spelers schopten het tot Belgisch Kampioen. Daarmee willen we geenszins druk zetten, hoor! Wel spelen onze tornooispelers de spellen al graag eens een keertje (of meerdere keren) alvorens ze aan het echte tornooiwerk beginnen. Iedereen, of je nu tornooien speelt of niet, is welkom op zaterdag 23 februari in De Spelfanaat, om mee de nieuwe tornooispellen uit te proberen. Sparringspartners gezocht!

Nog meer?

Ja, er zit nog een heleboel in de pijplijn. Maar dat laten we je weten van zodra de definitieve data geprikt zijn. Heb je zelf nog leuke ideeën, laat ze weten via het contactformulier of spreek ons gerust aan op de spelavonden.

Maak er een fantastisch en ludiek 2019 van!