Glazen bol… natuurlijk niet

Onze allereerste familiespeldag organiseerden we op een grijze grauwe regenachtige zaterdag, 29 december 2018 om precies te zijn. Dat concept hebben we intussen omgegooid en we zetten volop in op een spelmarathon. Het verschil is miniem, geen zorgen dus. De reden is dat we kwaliteit willen bieden en daar voelden we ons met een familiespeldag niet helemaal goed bij. We trokken massaal gezinnen met kinderen, dat deed ons enorm deugd, maar we merkten wel dat sommige vaste leden, die toch onze vereniging door dik en dun steunen, net op die dagen wegbleven. Ook een goede selectie maken voor kinderen vanaf 4 jaar (en voldoende demospellen bij elkaar krijgen), bleek geen evidentie. Dus gooiden we het over een andere boeg met eigenlijk hetzelfde concept: een hele dag, van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat, spellen spelen met vrienden en familie, een gezellig samenzijn met tijd voor een hapje en een drankje, voor een losse babbel en natuurlijk voor veel spellen. De focus op spellen, die is wel verschoven. We zetten in op familiespellen en expertspellen (zoals dat heet). De echte kinderspellen laten we dus (voorlopig) even achter ons. Misschien dat we daar op termijn wel de handen in elkaar slaan met een gespecialiseerde uitgever of een jeugdorganisatie. We zullen zien.

Maar goed, op die eerste familiespeldag stelden we enkele spellen voor, waaronder (Crazy) Coconuts, toen in de top 3 van Boardgamegeek children’s games, nu nog steeds op een stevige zesde plaats. Ook Welcome to… stelden we toen voor aan jullie. Bijna een jaar later, nu het Spellenspektakel in Utrecht nog volop aan de gang is, zien we dat onze keuze goed zat. Welcome to… kaapte de Nederlandse spellenprijs (categorie Familiespel) weg voor de neus van Clever en de Kwakzalvers van Kakelenburg, toch ook geen lichte tegenstanders. We hadden zelfs enkele exemplaren in de aanbieding… m√©t een mooie korting, wat zeker door onze leden gesmaakt werd. Het lijkt wel alsof we een glazen bol hadden, maar neen, die hebben we niet.

Welcome to… winnaar van de Nederlandse Spellenprijs 2019. In een volgende editie prijkt dat vast op de doos.

Maar de lat lag hoog. Ook voor deze spelmarathon wilden we enkele leuke spellen voorstellen. Een ervan, The Magnificent, staat al een tijdje op onze radar en alle contacten waren gelegd. We zijn echter niet de enigen die het potentieel van The Magnificent zagen, want de hele voorraad vliegt razendsnel de deur uit. De volledige stock moest dus mee naar het Spellenspektakel en aan de verkoopcijfers te zien, zal die voorraad niet tot Sinterklaas meegaan. Geen The Magnificent onder de kerstboom dus (tenzij je al eentje gekocht hebt, natuurlijk), want de tweede druk is geplant, maar zal pas in 2020 in de winkels liggen. Wij zullen hem dus niet demonstreren, maar als je hem zelf hebt, breng hem zeker mee. Dat spel gaat vast nog in de prijzen vallen, daar heb je zelfs geen glazen bol voor nodig.

The Magnificent, nog maar net uit en de eerste druk is quasi uitverkocht (uit welingelichte bron)

Tijdens het rondneuzen op Spiel, Essen, hebben we natuurlijk wel enkele leuke familiespellen op de kop getikt. Onze spelmarathon is er immers voor iedereen, ook voor gezinnen met kinderen, ook voor liefhebbers van lichte, maar vooral leuke familiespellen. Het eerste dat in ons winkelmandje belandde, was een evidentie. Roll & write spellen zijn in, denk maar aan Qwixx en Clever en al hun varianten. Ook Welcome to… is een roll & write, waar de roll eigenlijk een draw is geworden. We kiezen dus voor een draw-variant van roll & write (kan je nog volgen?): Trails of Tucana. Het doel is het beste wegennetwerk te bouwen op je eiland, zodat dorpen en bezienswaardigheden met elkaar verbonden worden. Eenvoudig en toch weer niet. Het spel heeft een boel kleine varianten en twee verschillende eilanden: Isla Petit en Isla Grande, waarbij je eigenlijk kiest voor een korter (eenvoudiger) of een langer (complexer) spel. Ook solo kan je aan de slag, maar dat is nu niet echt het doel van een spellenvereniging ūüėČ Zeker eens proberen dus.

Het tweede spel dat we niet konden laten liggen is (Het ongelooflijke) Dierencircus, een grappig kaartspelletje waarbij je zoveel mogelijk circusdieren en -artiesten in je scorestapel verzamelt. De regels zijn doodeenvoudig, want in je beurt trek je een kaart (van je persoonlijk trekstapel) en speelt dan een kaart uit je hand. De speciale acties van de kaarten tillen dit spel naar een hoger tactisch niveau, waarbij je de plannen van je tegenspelers zalig kan dwarsbomen. Al kan dat natuurlijk soms ook in je eigen gezicht ontploffen. Nu ja, een spelletje duurt amper een halfuur, ideaal voor dat “nog een keer”-gevoel.

Mijn petekind staat zot van draken, en door haar ook mijn dochter. Niet verwonderlijk dus dat spellen als Fonkelschat (en de opvolger: Het drakenei) en Drakenschat zo hoog scoren hier thuis. Kinder- en familiespellen met draken raken dus een gevoelige snaar. Met verhoogde nieuwsgierigheid bekijk ik deze spellen, het zijn immers de spellen die ik nog vele jaren op een regenachtige avond zal spelen. Ik vind het dus fantastisch dat World of Draghan, een nieuwe drakenuniversum, in spellenland is gecre√ęerd. Twee spelletjes zijn er al uitgebracht, het eerste is Guitige Ouwe Draakjes, een race in het Betoverde bos (of in de Woeste bergen, voor meer ervaren spelers). Racen en draken, ik ken er twee die door het lint zullen gaan. Voor liefhebbers van chaotische programmeerspelletjes (zoals Roborally, om gewoon even d√© standaard te noemen) is dit een must. Voor echte experts is er ook een draft-variant. Draften maakt een spel wel langer, maar vaak evenwichtiger en eens zo leuk (en sinds Sushi Go en Best Treehouse Ever is het ook bij familiespellen een gekend spelmechanisme). In je beurt mag je gaan programmeren, maar niet alleen bij jezelf. Je speelt de programmeerkaarten (gedekt) bij jezelf en bij de andere spelers. En dan maar hopen dat je over de finish geraakt, niet zozeer als eerste, wel het verste. Ook dat is een leuke twist… om duimen en vingers van af te likken. Tenzij je een controlefreak bent, dan laat je deze beker met chaos best aan jou voorbijgaan.

Once upon a Dragon (Er was eens een draak) is het tweede drakenspelletje. Een co√∂peratief spel (dat hadden we nog niet h√©) waarin (tot) zes dappere avonturiers op pad gaan om een ouwe bloeddorstige draak te verslaan… als ze hem eerst vinden natuurlijk. Een co√∂peratief spelletje voor zes dappere krijgers, dat kan toch niet anders dan een hit worden op elk verjaardagsfeestje? Ligt hier dan toch ergens een glazen bol?

Zoals je ziet, het wordt weer een spelmarathon om duimen en vingers van af te likken. Op de spelavond, op Facebook en op ons slack-kanaal worden al afspraken gemaakt om spellen mee te brengen en uit te proberen. Liefhebbers van het zwaardere werk komen zeker aan hun trekken en fanaten van het lichtere genre vinden ook zeker hun gading. Ook kinderen (pakweg vanaf 8 jaar) zullen zeker wel iets leuks vinden (zie onze leuke selectie hierboven). Geen wonder dat Het Laatste Nieuws, regio Mechelen, onze spelmarathon tipte voor het verlengd weekend.

Uiteraard hebben we een beperkt aantal van bovenstaande spellen aan een mooie prijs in de aanbieding. Ik had bijna gezegd “aan beurspijzen”, maar gezien de prijzen op Spiel is dat niet echt reclame. Wij bieden dus een mooie promotie. Zij die onze vorige edities herinneren, weten best wat dat wilt zeggen.

Vanaf de spelmarathon kunnen ook lidkaarten voor 2020 gekocht worden. Nieuwe leden die willen aansluiten, sluiten dus gelijk aan tot december 2020 (aan dezelfde prijs). Ook dat is toch een opsteker?

Het wordt een lange dag

Soms is het nodig om eens aan jezelf te denken. Hoe graag je anderen ook ziet, soms kan iedereen, al is het maar voor heel even, de boom in en heb je nood aan tijd, tijd en ruimte voor jezelf. Daar is niks mis mee.

Onze vereniging heeft al aardig wat activiteiten op haar conto geschreven. Familiespeldagen, een 18xx-conventies, af en toe een workshop… we organiseren leuke activiteiten voor gezinnen en kinderen, we leggen onze 18xx-fans in de watten, maar buiten de spelavonden doen we weinig voor onze trouwe leden. Niet dat ik denk dat ze te klagen hebben hoor: we hebben een ruime zaal in De Spelfanaat met een bomvolle spellenmuur, veel leden brengen regelmatig eigen spellen mee, er is altijd een behoorlijke opkomst (zelfs met de eerste warme lentedagen) en niemand voelt zich aan het einde van de avond opgejaagd om snel af te ronden.

Maar als echte spellenliefhebber droom je af en toe van meer. Met ons spellenweekend in december zetten we meer dan een stap in die richting. Maar december is nog veraf, de plaatsen waren beperkt en de boel is jammer genoeg volzet. Dus hebben we gezocht naar een tussenoplossing op kortere termijn.

Over een zestal weken begint weer een lange welverdiende zomervakantie. Dit jaar begint die zomervakantie zelfs al op zaterdag 29 juni. Veel muziekliefhebbers zullen dan hun hartje ophalen in Werchter, maar niet iedereen loopt hoog op met festivals. Daarom willen ook wij de vakantie in stijl inzetten met een speeldag of een spelmarathon, zoals vele spellenclubs dat steevast aankondigen.

Die dag spelen we op verplaatsing en wil in Den Hangar op Transit M aan het Douaneplein. Bij regenweer zitten we lekker binnen, bij mooi weer kunnen we ook genieten van de aangename site: een speeltuintje en sportveldje vlakbij, picknicktafels, het terras van het Klimkaffee en voor de durfals de skatepiste. Deze locatie heeft ons immers tijdens onze laatste familiespeldag gecharmeerd. Toegegeven, de zaal ligt wat achterin zodat het misschien wat zoeken is, maar dat is toch maar een keer. Er is ruime parking en met de fiets raak je er ook onmiddellijk, bijvoorbeeld langs het jaagdpad van de Dijle.

Maar nu even concreet: op zaterdag 29 juni organiseren we een grote spelmarathon van 10:00 tot 23:00 in Den Hangar. Iedereen is welkom en dat lees je goed: iedereen. Vraag dus gerust familie en vrienden mee, breng je partner en kinderen mee. Geheel gratis, geen lidmaatschap vereist. Zie het een beetje als de opendeurdag van Spellenclub Mechelen.

Het concept is dan ook eenvoudig: een grote en lange spelavond. We organiseren geen demonstraties, er komen geen uitgevers noch verkopers. Er zal natuurlijk wel een assortiment spellen aanwezig zijn en jullie mogen uiteraard ook altijd zelf spellen meebrengen. De site leent zich ook goed voor buitenspeelgoed, zoals Kubb, Mölkky en het nieuwe Leeuwentoren (een overduidelijk succes op onze familiespeldag).

Kom dus gerust langs, of het nu voor een uurtje is of voor de hele marathonlang en breng vrienden en familie mee voor een spelletje, een babbel en een drankje. Wij kijken alvast uit naar een dag vol spelplezier.

Prototypes, streven naar perfectie

Een tijdje geleden schreef ik over prototypes met de bedoeling er onmiddellijk een tweede deel aan te breien. Onder andere de voorbereidingen voor onze familiespeldag schoven dat helaas weer op de lange baan. Maar van uitstel mag geen afstel komen, dus even de koe bij de horens vatten.

Ik was immers gecharmeerd toen ik enkele dagen na die post een mailtje kreeg van Jonas. Hij had het stukje gelezen waarin ik terugblikte op Transplanet. Jammer genoeg vordert Transplanet niet aan een supersonische snelheid, verbouwingen en kinderen eisen een net iets prominentere plaats (en tijd) op. Ergens is dat spijtig, maar dat heeft ook zo zijn voordelen: zo kan het spelidee rusten, kan je er lang over nadenken en -net zoals met een tekst- moet je soms schoorvoetend toegeven dat het zoveel weken later toch iets minder vernieuwend en verbluffend is dan je oorspronkelijk dacht. Toch zit er schot in de zaak, met kleine pasjes ontwikkelt Transplanet zich verder. Zo heeft Jonas recent meegedaan aan het concours de Boulogne-Billancourt, een ontwerpwedstrijd met bikkelharde concurrentie, waardoor Transplanet jammer genoeg vroegtijdig uit de wedstrijd lag.

We gaan niet pathetisch zitten wauwelen over deelnemen is belangrijker dan winnen, maar alle feedback kan een spelontwerp verbeteren. Jonas laat dus zeker het hoofd niet hangen en trekt deze zomer naar verschillende spelbeurzen om zijn prototype te tonen, te demonstreren en te testen om zo nog meer constructieve feedback te krijgen. Trek jij deze zomer naar Zomerspel, loop dan zeker eens langs de prototypes en speel een spelletje mee. Ook op het Brussels Game Festival kan je Jonas wellicht vinden. Zulke evenementen zijn niet alleen ideaal om een hoop testspelers te vinden, ze laten je ook toe om vlot contacten met (potenti√ęle) uitgevers te leggen. Netwerken, het blijft belangrijk, zeker in de spellenwereld.

Zoals je ziet, zit Jonas niet stil. Helaas kan hij niet op dinsdagen of zaterdagen naar onze spelavonden komen. Maar hij staat wel te springen om Transplanet verder te ontwikkelen, dus als er spelers zijn die Jonas verder willen helpen en graag een testspelletje spelen, laat het gewoon weten. Velen onder ons spreken immers ook op andere dagen af om samen te spelen. Als je op zo’n spelavond tijd en zin hebt om Transplanet eens te testen, dan is Jonas graag van de partij om jullie te ontvangen of om tot bij jullie te komen.

Er zat ook een ander mailtje in mijn mailbox. Toegegeven, er zitten er wel meerdere in mijn mailbox, bijvoorbeeld eentje die me wist te vertellen dat ik weer ettelijke miljoenen had gewonnen (of ge√ęrfd?) van een of andere achterachterkleinzoon van een recent overleden Nigeriaanse prins. Als ik die miljoenen kan claimen, dan bouwen we een groot Mechels spellencentrum. Maar goed, ik dwaal weer af. Een mailtje dus, eentje dat er bovenuit sprong, eentje van Sven. Iedereen die, al is het maar af en toe, op de spelavonden komt, kent Sven. Sven heeft een zwak voor miniaturen, voor thematische spellen, voor interactieve spellen. Maar Sven heeft ook een passie om zelf spellen te ontwikkelen. Misschien ben jij zelfs al mee aan tafel geschoven om er eentje te testen.

Voor Sven is het echter tijd om een stap verder te gaan: in plaats van elk spelletje mee te spelen, zou hij graag zijn spellen laten testen en spelen door een groep, zonder dat hij mee speelt, misschien zelfs zonder dat hij er heel de tijd bij zit. Op een spelavond is dat ideaal, zo kan hij zelf iets anders spelen, maar is hij onmiddellijk in de buurt om mogelijke vragen te beantwoorden en onduidelijkheden weg te werken. Achteraf is het ook makkelijker om rechtstreeks je opmerkingen en bedenkingen te geven. De discussie (of moet ik het bespreking noemen) achteraf is minstens even boeiend als het spel zelf.

Sven zit bomvol idee√ęn en moet overduidelijk zijn ludiek creatief ei kwijt. Van alle idee√ęn die rondslingeren in zijn hoofd en bij hem thuis, zijn er drie die hij nu intensiever zou willen uittesten en uitwerken.

  1. De eerste is Mythos, een deckbuilder waarin je wordt meegevoerd naar de duistere wereld van het geteisterde dorpje Arkham. Cthulhu dwaalt daar nog steeds ergens rond en heeft niks goeds in petto. Het leuke is dat je deze keer niet als brave bange burger een manier moet vinden om een meertentakelig monster een kopje kleiner te maken, neen. Als sekteleider mag je hier aan de slag om zo snel mogelijk de poort te kunnen openen zodat jouw godheid zich als eerste op het nietsvermoedende dorpje kan storten. Speel je graag eens de Cthulhu-kant en hou je van deckbuilden, dan is deze een absolute must.
  2. Het tweede is Dominion (ik vermoed dat hij nog wat aan de naam zal moeten veranderen, maar goed, het is een werknaam, een project), waar je een megacorp (een dystopische multinational dus) runt met als ultieme doel de wereld te overheersen. Het zou gebaseerd zijn op Illuminati en wordt hopelijk een flink verbeterde versie (maar daar kunnen jullie dus perfect mee helpen).
  3. Het laatste is Ragnarok, waar je teruggaat naar de Noorse mythologie. Dit spel is een miniaturenspel (want dat doet het altijd goed op Kickstarter). Vanuit Asgaard trek je met je godheid op pad om zo veel mogelijk mensen te redden en monsters te verslaan, terwijl Ygdrassil, de levensboom die alle werelden verbindt, weer eens dreigt vernietigd te worden. Ik heb het zelf nog niet gespeeld, maar als ik dit schrijf, vermoed ik dat er een semicoöperatieve, coöperatieve en zelfs solitaire variant van zullen verschijnen. Als stoere god met hamer en bijl de wereld redden, dat moet je toch eens meemaken!

Er is altijd plaats voor een extra spelletje in onze spellenmuur, er is altijd plaats voor een extra spel op Kickstarter. En ik ben razend benieuwd wanneer er nog eens een nieuw spel zich zal vestigen in mijn top 10.

Survival of the Fittest: Dominant Species

ds in de kijker

Spel in de kijker: Dominant Species – 2 februari 2019

Sinds Dolly, het allereerste gekloonde zoogdier (1996), de opkomst van genetisch-gemodificeerde organismen (van bacteri√ęn over planten en insecten tot zelfs bepaalde zoogdieren) en recent genetisch-gemodificeerde baby’s (twee om juist te zijn, door de Chinese arts Jiankui He) wordt Darwins survival of the fittest steeds meer buitenspel gezet.

Toch is het die survival of the fittest waar menig bordspel op gebaseerd is. Ik geef toe, evolutie an sich wordt zelden gebruikt als spelthema. Origin (2013) schiet me meteen te binnen (een mooi uitgevoerd en aardig familiespel met pit) toont hoe de mensheid evolueerde en migreerde. Ursuppe (1997) was rond de eeuwwisseling razend populair, wellicht omdat het thema (als amoebe tracht je zo effici√ęnt mogelijk te migreren, te evolueren en te reproduceren) eens totaal anders was, een buitenbeentje dus. Het trage spelverloop en het gevaar op AP (je weet wel: analysis paralysis, waardoor de wachttijd richting oneindig schiet) hebben wellicht het spel de das omgedaan. Ook dat is survival of the fittest. Een andere leuke van die tijd is¬†Evo (eerste editie: 2001; tweede editie: 2011), een van mijn toenmalige favorieten die ik aardig vaak heb gespeeld. In Evo tracht je jouw dino’s zo slim mogelijk te laten evolueren om hun dominantie op de planeet te verzekeren en hun overlevingskansen te maximaliseren. Tot de meteoriet inslaat natuurlijk, want dan gaat onherroepelijk het licht uit. Evo heeft mijn collectie in 2011 verlaten. Een van de schuldigen is Cyclades. Cyclades en Evo delen namelijk hetzelfde biedmechanisme, een biedmechanisme dat bij ons vooral bekend werd door de 999Games-versie van¬†Amon-Ra (2003). In 2016 wist Evolution: Climate talloze spelers te charmeren. Het spel zelf doet haar naam alle eer aan, want Evolution: Climate is een herwerking van Evolution (2014), dat zelf al een herwerking was van Evolution: Origin of Species (2010). Het toont aan dat de ontwikkeling van een spel aardig wat testspelletjes, kritische spelers en schaafwerk vraagt. Evolution: Climate staat ook bij mij in de kast. Al bij het eerste spel was ik gecharmeerd, maar echt onverwacht was dat niet, ik hou wel van combo-kaartspellen, zeker van de stevigere soort (zoals Innovation,¬†Omen en het onbekende¬†Brawling Barons).

Om terug te komen op Evo, ik vond het geweldig: een venijnig biedmechanisme, aardig wat conflict op het spelbord en een leuk thema. Meer moest dat niet zijn. Althans, dat dacht ik toch. Cyclades combineerde net hetzelfde: bieden, conflict en een leuk -Oudgrieks- thema. Toch had ik een zwak voor het evolutie-thema en Evo kon en mocht perfect stof vangen in mijn kast, wie weet mocht het zelfs af en toe nog eens op tafel komen. Maar dan, nog geen jaar na Cyclades, kwam Dominant Species (2010). Alles wat Evo deed, deed Dominant Species echter beter. Het staat bij mij sindsdien op het hoogste schavot, broederlijk naast Cyclades.

ds

Algemene regels en principes

Dominant Species gaat over de komst van een ijstijd waardoor diersoorten moeten migreren en zich aanpassen om hun voortbestaan te garanderen. Tot 6 dierklassen kunnen het spel spelen, elk met hun eigen sterke eigenschap. Bovenaan de voedselketen staan de zoogdieren (√©√©n dier per ronde blijft gespaard van uitsterving), gevolgd door vogels (vliegen twee gebieden ver per verplaatsing), reptielen (zijn beschermd tegen √©√©n regressie per ronde), amfibie√ęn (hebben √©√©n extra water-voedingspunt), spinachtigen (doden √©√©n extra dier per ronde) en insecten (brengen √©√©n extra dier per ronde voort). De voedselketen is enorm belangrijk, want die geldt als tiebreaker gedurende het hele spel. Zoogdieren hebben dus zeker een streepje voor. Ter compensatie begint men het spel in omgekeerde spelersvolgorde, dus insecten eerst. Dat klinkt misschien zwak, maar het is niet zo eenvoudig om het initiatief over te nemen. Die balans zit dus zeker goed.

Een ronde in Dominant Species bestaat uit twee grote fasen: het plaatsen van de actiepionnen (fase 1) en het uitvoeren van alle acties (fase 2). Inderdaad, Dominant Species omarmt het worker placement-mechanisme als geen ander. Geen workers, maar actiepionnen hier, maar what’s in a name? In spelersvolgorde (dus de eerste ronde insecten eerst, zoogdieren laatst) zet je een actiepion op een vrije plaats. Als iedereen al zijn actiepionnen heeft gezet, start fase 2. Het aantal pionnen is trouwens ook fijn gebalanceerd: 3 als je met 6 speelt, 7 als je met 2 speelt. Zoals steeds, eerst is eerst en op is op. Het aantal acties is beperkt, het aantal plaatsen is beperkt. Het plaatsen van je actiepionnen zal gepaard gaan met gezucht en gekreun, gemompel en vooral gevloek.

img_20190120_2015437945280392886285773.jpg

De tweede fase, het terughalen van je actiepionnen en het uitvoeren van de acties, is uiteraard de essentie van het spel. Je merkt duidelijk de onmiskenbare invloed van Caylus (2005). De eerste actie is initiative, waarmee je niet alleen één plaatsje stijgt in spelersvolgorde, het is ook een wacht-actie, m.a.w. je mag je actiepion alsnog naar een vrije plaats verplaatsen. Het belang van iets achter de hand te houden, is zelden belangrijk (later [laatst] spelen is immers vaak nadelig), maar bij momenten kan deze subtiliteit toch een enorme deining veroorzaken. De volgende acties hangen samen: adaptation spreekt voor zich, hier kan je evolueren en je aanpassen aan het aanwezige voedselaanbod. De daaropvolgende regression doet net het omgekeerde: hier verlies je net een modificatie (zal wel een allergie zijn). Hier tonen de reptielen hun sterkte. De samenhang van adaptation en regression gaat nog verder, want elke ronde schuiven de voedselfiches door (wat dieren niet lusten bij adaptation, zal dus afsterven bij regression).

Daarna komt een cluster van 3 acties. Bij abundance mag je een voedselfiche op het bord leggen, op de kruising van 3 zeshoekige tegels, waardoor de aangrenzende gebieden extra voedsel leveren. Bij wasteland zal er net voedsel verdwijnen van het bord en wel alle voedsel aan de rand van de gletsjer. De opkomende ijstijd eist z’n tol. En als dat niet genoeg is, kan de meest gemene speler bij depletion nog een voedselfiche naar believen van het bord weghalen. De uitsterving dreigt, maar laten we eerst de andere acties overlopen.

De volgende actie is glaciation, waar het hele spel om draait. Het is meteen de enige actie waar je actiepion in de wachtrij kan gaan staan voor latere rondes. De speler die glaciation heeft, kiest welke tegel hij definitief laat dichtvriezen. Dat levert bonuspunten op, maar laat alle dieren op dat gebied, op een na per klasse, doodvriezen. Na de vrieskou volgt speciation, waar alle dieren gaan kweken, tenminste als je daarvoor kiest natuurlijk. Bij het zetten van je actiepion, kies je al rond welke grondstof je zal kweken, bij het uitvoeren van de actie kies je een voedselfiche van dat type en zet op de aangrenzende gebieden een aantal dieren bij (het aantal is afhankelijk van de het terreintype). En soms loopt dat wel eens mis. Insecten kweken altijd… eentje… op een gebied naar keuze. Daarmee zijn die irritante zespoters meteen extra lastig.

Tijdens wanderlust, het woord zegt het zelf, trekt jouw kudde erop uit: je kiest een van de openliggende terreintegels en legt deze aan waar het jou goed uitkomt (of net niet). Dat levert, net zoals bij glaciation, wat bonuspunten op. Het net ontdekte gebied kan gelijk bevolkt worden door dieren vanop de aangrenzende gebieden, waarbij je de volgorde van de voedselketen (zoogdieren eerst dus), respecteert. Dit is al een eerste manier van bewegen. Een goede inschatting en combinatie van wanderlust met migration laat je grote afstanden afleggen. Migration is immers eenvoudig, afhankelijk van je actiepion mag je 7 (als je als eerste speelt) tot maar 2 (als je als laatste speelt) dieren één gebied verplaatsen. Vogels mogen 2 gebieden ver vliegen. Dat vliegend ongedierte zie je soms dus niet aankomen.

De hele migratiestromen op de kleine planeet zorgen voor onrust, en onrust leidt tot conflict. De competition is hard en dieren die inzetten op competition mogen één dier van een andere klasse op drie gebieden waar ze samen aanwezig zijn (het terreintype wordt bepaald door de gekozen actie), elimineren. Dat is een mond vol, maar de ene vreet de andere op, zo simpel is het. En met één is het buikje vol, dus moet je maar een ronde wachten. Uitmoorden vraagt tijd, maar het lukt wel, geloof me vrij. De spinachtigen beginnen trouwens met opvreten, eentje naar keuze, of ze nu voor competition kiezen of niet. Arachnafobie moet ergens een reden hebben.

received_19504303852526945463226289379479564.jpeg

Tot slot is het tijd om punten te scoren tijdens domination. De speler die zijn actiepion bij domination heeft staan, mag kiezen welke terreintegel gescoord wordt en hier zit ook een flink stuk van de charme van Dominant Species. Als een tegel gescoord wordt, tel je de meerderheden op de tegel. De speler met de grootste kudde scoort de meeste punten (met de voedselketen als tiebreaker). De punten zijn afhankelijk van de tegel, zee√ęn scoren het meest, gevolgd door wetlands. De bergen en woestijnen scoren dan weer erbarmelijk laag. Bij zee√ęn scoren zelfs de beste 4, bij woestijnen slechts 2. Och ja, Een gletsjertegel scoort ook, 1 puntje voor de heerser. De moeite niet om je moe te maken (alhoewel, voor later misschien). Nadat het gebied gescoord werd, mag de dominante speler echter √©√©n van de 5 openliggende actiekaarten kiezen. Dominante speler? Inderdaad, en dat is niet noodzakelijk de houder van de meerderheid. Dominantie wordt berekend op basis van voedselfiches op het gebied en de genen die je hebt. Dat maakt de amfibie√ęn in het water meteen zo goed. Dit mechanisme van een dubbele meerderheid (numerieke meerderheid vs. dominantie) cre√ęert heel leuke dilemma’s.

Met domination is de ronde afgelopen. Dieren zonder voedsel komen om (van de honger, uiteraard), één zoogdier kan overleven. De klasse met de meeste dieren op de gletsjer scoort de survival-bonus en dan na wat geschuif met voedselfiches zijn we klaar voor een volgende ronde. En dat doen we tot de ice age-kaart genomen wordt. Dan is het onherroepelijk gedaan. Bij het begin van de ijstijd krijg je bonuspunten naar jouw dominantie, daarna worden op elke tegel nog eens de meerderheden gescoord. Gletsjerbonus, dominantiebonus en meerderheden, ze schudden de puntenstand eens goed door mekaar. Spannend tot het einde dus.

ds bord

Bespreking

Materiaal

Het materiaal is GMT-kwaliteit: stevig bord, stevige tegels en degelijke kaarten. Sleeven is geldverspilling, want ik ken niemand die sinds de release van Dominant Species het spel tot op de draad versleten heeft. Zowat alles staat op het spelbord en de compacte en toch overzichtelijke player aids. Ook de regelboek leest aangenaam, ook zoals we van GMT Games gewend zijn, al is Dominant Species wel leesbaar zonder enige voorkennis (denk ik). Ik vermoed dus dat vooral de speelduur en de harde en felle spelersinteractie het spel weghouden van het grote publiek.

Spelverloop

Dominant Species kan je indelen bij de 4x-spellen: explore, expand, exploit en exterminate en moet daardoor vaak de vergelijking met Twilight Imperium en Space Empires 4x doorstaan. Te begrijpen, maar niet helemaal correct. Alles in Dominant Species gaat traag, nog net niet gletsjer-traag, behalve dan het spelverloop en de spanning, die stijgt pijlsnel. Nieuw gebied ontdekken en innemen gaat traag. De gletsjer vriest maar traag aan en een tegenstander uitroeien gaat ook al tergend langzaam. Maar de aanhouder wint en plots is het eten op, plots sta je ge√Įsoleerd op een ijsschots, plots ben je omsingeld en is er geen ontkomen meer aan.

De wachttijden in Dominant Species zijn bijzonder kort en net daardoor voelt het spel zo vlot en snel aan. Ok, er wordt wel eens gedacht waar je je actiepion wil zetten, maar dat is het zowat. En zoals gezegd kan een migratie van 7 diertjes ook wat tijd in beslag nemen, zeker als je twee migraties na elkaar mag doen, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Je bent snel terug aan de beurt om je actiepion te plaatsen, je bent snel aan de beurt om je actie uit te voeren. Altijd iets te doen, altijd iets te beleven.

De leuke dilemma’s van worker placement komen tot hun volste recht in Dominant Species. Je kunt zo weinig, je wilt zoveel en daarbovenop wil je alles snel, hier en nu, terwijl je voor alles net tijd nodig hebt. Geduld is een mooie deugd. Het trage opbouwen naar suprematie en dominantie maakt het een pareltje voor strategen: op lange termijn plannen en nooit het ultieme doel uit het oog verliezen.

Tegelijkertijd blijft het een meerderhedenspel, met twee soorten meerderheden (zoals gezegd), waar de ene punten oplevert en de andere actiekaarten (die je absoluut niet wilt missen, laat staan afgeven aan een ander). Meerderheden dwingen je om opportunistisch te spelen, op korte termijn je toch steeds aan te passen om hier en daar een puntje mee te snoepen, om mee te liften of om een fenomenale slag te slaan, hopelijk niet te vroeg en al zeker niet te laat. En dat is dus tactiek, iets waar ik me helemaal goed bij voel.

Een mengeling van strategie en tactiek (maar toch veel tactiek), een combinatie van meerderheden en worker placement, onder een koepel van 4x met beperkte, maar duidelijke individuele sterktes van de spelers. Passieve interactie bij het blokkeren van acties, actieve interactie bij het veroveren van terrein en het uitmoorden van de ander. Terwijl ik het schrijf, vraag ik me vooral af wat men niet goed zou vinden aan Dominant Species.

Ook dat weet ik hoor: de chaos en onvoorspelbaarheid als je met 5 of 6 speelt. De langere speelduur (een snedig spel kan makkelijk 4 uur duren, ook al voelt het zo niet) schrikt ook wel wat mensen af. En natuurlijk het totale gebrek aan willekeur en geluk. Je moet tegen een stootje kunnen, het is dan ook het recht van de sterkste. Vrienden maak je niet tijdens dit spel hoor, maar plezier des te meer. Het is even wennen, maar het is maar een kleine aanpassing. Ook dat is evolutie.

Dominant Species, GMT Games, 2-6 spelers, 2-4 uur

Bron foto’s: GMT Games & Boardgamegeek

Wintermoeheid?

Ah, wat een weekend! Zondagavond en eindelijk een beetje rust. De kortste dagen hebben we alweer achter de rug en de dagen beginnen al merkbaar weer wat te lengen. Vrieskou is dan weer een ander paar mouwen, daar mogen we ons wellicht nog aan een flinke dosis verwachten. Maar -schoenmaker, blijf bij je leest- ik zal dit weerpraatje kort houden, er zijn immers tal van andere zaken te vertellen.

De lange nachten en de bijtende kou houden de mensen binnen. Gelukkig niet binnenshuis, wel binnen in de speelzaal. Wie herinnert zich vorige winter nog toen we een extra trui meenamen naar de spelavond omdat warm stoken iets had van dweilen met de kraan open? Deze winter kan de vrieskou ons echter niet deren. Daar zijn we Luc en Jonathan van De Spelfanaat uiteraard heel dankbaar voor. Naast een ruime zaal en een overvolle spellenmuur hebben ze immers ook gezorgd voor aangename temperaturen en de nodige drank. Wat heeft een spelliefhebber nog meer nodig?

Ja, dat was een retorische vraag! Niets, absoluut niets! De afgelopen weken hadden we al 7 tafels op onze spelavonden, gisteren waren er om 20:00 niet minder dan 10 tafels aan het spelen en echt alle soorten spellen kwamen aan bod. De grote opkomst zien we ook in ons almaar stijgend aantal leden. Gisteren hebben we immers alweer een mijlpaal bereikt. Voor zij die het niet weten, jullie lidnummer is uniek en persoonlijk, het is en blijft voor jou. Zo heb ik het nummer 4 en zal ik altijd nummer 4 houden. Gisteren heb ik ook nummer 100 uitgeschreven. Neen, dat wil (helaas) niet zeggen dat we in 2019 al 100 leden hebben. Dat wil wel zeggen dat er sinds onze oprichting (jawel, nog net geen 11 maanden geleden) 100 mensen zich hebben aangesloten bij onze vereniging. Wij hopen natuurlijk van harte dat alle leden van 2018 hun lidmaatschap in 2019 verlengen (hartelijk dankjewel aan iedereen die dat reeds gedaan heeft), maar mensen komen en gaan… ook in de spellenwereld. 100 leden, dat verdient een feestje? Je hebt gelijk. Zoals reeds gezegd vieren we graag onze eerste verjaardag op de spelavond van zaterdag 2 maart.

fb_img_1548011960859817461449403319007.jpg

Gisteren hadden we ook een 18xx-speeldag, voornamelijk bedoeld voor nieuwe en ge√Įnteresseerde spelers die kennis wilden maken met deze familie spellen (opgelet: niet “familiespellen”). Hoewel David enkele weken geleden alleen maar voorstelde om “een tafel 1846 te leiden” tijdens een spelavond, hebben we het toch maar weer iets grootser aangepakt. Met 15 liefhebbers waren we zaterdag, goed voor 1 namiddagsessie (Steam over Holland) en 4 avondsessies (1846: The Race for the Midwest, 1889: History of Shikoku Railways, 1893: Cologne en Steam over Holland). Met 15 deelnemers halen we net niet het aantal van onze eerste conventie (op 18 augustus 2018), maar met 5 sessies doen we dan wel weer beter. David en ik willen alle aanwezigen nog eens speciaal bedanken om er een fijne en gezellige dag van te maken, om de verplaatsing naar Mechelen te maken en – naar wat ik hoorde- om van elk partijtje een bikkelharde strijd te maken op het spelbord. Bedankt, Gijs en Giel, om onze speeldag (alweer) een internationaal karakter te geven. Bedankt, Gijs en Guido, om een tafel te leiden. Kon je er niet bij zijn, wees gerust, wij plannen zeker nog een nieuwe introductiedag. En wij hopen natuurlijk iedereen terug te zien op onze zomerconventie tijdens het pinksterweekend (7 tot 10 juni 2019).

Verder zijn wij de agenda rustig aan het vullen. We hopen zo snel mogelijk enkele leuke workshops te kunnen voorstellen. Als jullie speciale vragen of wensen hebben, spreek ons gerust aan, laat het ons weten via email, Facebook of website. Wij gaan er zeker mee aan de slag. Hou ook Facebook en onze kalender in de gaten, daar heb je een leuk overzicht.

Volgende week ga ik me nog een keer met Bart, Thomas en Kristof, wagen aan een volgende episode van The Dunwich Legacy (Arkham Horror LCG). De week daarna, zaterdag 2 februari 2019, zetten we een spel in de kijker: Dominant Species van GMT Games. Ken je deze klepper nog niet die sinds 2010 stevig genesteld staat in het klassement van BGG (momenteel op plaats 49)? Dan kan ik maar een ding zeggen: “een aanrader, doen!” Liefhebbers van worker placement kunnen hun hartje ophalen. Fans van meerderheden ook. 4X-freaks zijn ook altijd welkom. Kortom, een unieke combinatie van steengoede mechanismen heeft geleid tot een pareltje, maar daar ga ik in een volgende post zeker nog dieper op in.

Ruimtevaarder, ruimtekoerier

Sommigen zagen het al op onze Facebook-pagina, we hebben weer iets leuks voor onze spelavond van 20 oktober 2018. Die avond komt Jonas De Meulenaere immers naar onze spelavond om zijn prototype Transplanet voor te stellen en te onderwerpen aan jullie deskundig oordeel. Dat the cult of the new heerst op onze spelavonden, dat hebben we al gemerkt. Velen zijn altijd wel in voor iets nieuws. Demonstraties, zoals we er al enkele hebben gehad, gaan er dan ook in als zoete koek. Nu wordt het pittiger. Een nieuw spel, tuurlijk. Een demonstratie, zeker! Maar nog in een cruciale fase van de ontwikkeling. Jonas zelf hoopt natuurlijk dat het spel piekfijn in elkaar zit, herspeelbaar, gebalanceerd en met de nodige spanning. Maar dat kan hij maar op een manier te weten komen: spelen, spelen en nog eens spelen. En bij voorkeur dan nog laten spelen door onbekende spelers, onbevooroordeelde spelers, ervaren spelers met een kritische blik, een duidelijke formulering en argumentering, een helpende hand en natuurlijk een bemoedigende glimlach. Voel jij je geroepen om eens te proeven van een spel in volle ontwikkeling, zeker eens langskomen op 20 oktober. Jonas brengt immers twee prototypes mee van Transplanet.

Maar wat is Transplanet eigenlijk? Die vraag stelde ik me -uiteraard- ook. De vraag “is het zoiets als Catan?” heb ik maar wijselijk achterwege gelaten. Die (stupide?) opmerking is menig veel-speler immers al beu gehoord. Mochten we elke keer een euro krijgen, de drank was gratis op onze spelavonden! Maar goed, ik dwaal weer af.

Voor Jonas is het natuurlijk ook moeilijk om Transplanet te omschrijven. Elke spelontwerper baseert zich wel ergens op: een mechanisme, een thema, een sfeer… Jonas zelf staat overduidelijk zot van het “pick-up and delivery” mechanisme, m.a.w. iets opladen om elders af te leveren. Neen, dat is geen nieuw mechanisme. Grote kleppers als Age of Steam en Railways of the World gebruiken het. Ook Himalaya (nu Lords of Xidit, al heb ik die nieuwe versie nooit gespeeld) en het blijvertje Istanbul zijn voorbeelden van dit mechanisme. Jonas zelf durft toegeven dat hij de mosterd haalde bij Piraten & Kooplui (Merchants & Marauders).

20180522_Transplanet_Testprint_1322a_web

Het thema ligt natuurlijk weer mijlenver (of is het lichtjaren ver?) van de piraten. In Transplanet moet je planten gaan halen op aarde om ze dan naar je eigen planeet te brengen en daarvoor beschik je over gesofistikeerde vrachtschepen. Natuurlijk liggen er weer kapers op de kust, in het universum ben je immers nooit alleen. Plantjes ophalen ontaardt algauw in een race en die stevige vloot aanvalsschepen (die je ook ter beschikking hebt en die tot nu niets deed) ontketent een scherpe en gemene strijd.

Dat klinkt mij alvast als muziek in de oren: aardig wat spelersinteractie (geen multiplayer solitaire dus), richting wargame zelfs, met een stevige strategische onderbouw die toch weer vlot tactisch bijgestuurd zal moeten worden. Jonas voegt nog graag wat ruimtelijk inzicht toe (door het positiespel op het bord krijg je een kat-en-muis-spelletje als spelelement erin verweven) en laat meteen weten dat spelers met een dobbelsteenfobie best twee keer nadenken. Combat resolution gebeurt immers lekker old-school, met dobbelstenen dus. Daar houdt een fervente wargamer als ik natuurlijk van.

TP_detail.JPG

Allemaal leuke spelelementen om duimen en vingers van af te likken dus. Het spel is geschikt voor 2 tot 4 spelers (met 2 prototypes kunnen er dus 8 spelers aanschuiven, wat heel fijn zou zijn) en qua speelduur mag je een halfuurtje per speler rekenen. Dat zijn dus twee spelsessies op de spelavond! En ongetwijfeld een superleuke en leerzame babbel met Jonas achteraf.

LFG: LCG

Lang geleden, in de tijd dat we nog in de Moonzone speelden, organiseerden we onze eerste LCG-spelavond. LCG staat voor Living Card Game en is een familie spellen van Fantasy Flight Games die allemaal focussen op deck construction (ik gebruik even de term deck construction om een duidelijk verschil te maken met deck building, zoals in Dominion, Star Realms en vele andere). Deck construction houdt in dat je voor het spel een deck samenstelt, met bepaalde restricties (aantal kaarten in je deck, aantal keer dezelfde kaart in je deck, kostprijs van de kaarten (vaak in punten of symbolen) enzovoort). Living betekent dat er nog steeds regelmatig nieuwe uitbreidingen uitkomen. In die zin lijken ze wat op CCG en TCG (collectible en trading card games), waar je booster packs koopt. Bij de boosters van een TCG weet je echter niet welke kaarten je koopt, bij de expansions van een LCG weet je dat wel. Je weet dus perfect welke kaartenset je moet kopen om een bepaalde kaart te hebben om uiteindelijk je deck te perfectioneren. Dat bespaart je veel zoekwerk en frustratie, het is helaas niet minder een melkkoe. De kassa moet immers blijven rinkelen, ook voor Fantasy Flight Games. Al beslis je nog steeds zelf hoe ver je in alles meegaat.

Maar goed, ik dwaal af. Zelf ben ik een grote fan van Warhammer Invasion, maar deze LCG is ondertussen al dood. Er komen geen nieuwe uitbreidingen uit en ook de algemene productie is stopgezet. Voor de ene een nadeel, voor de andere een voordeel, maar Warhammer Invasion was competitief, net zoals Star Wars LCG en A Game of Thrones LCG. Bij gebrek aan medespelers (en natuurlijk omdat ik fan ben van Tolkiens Middle Earth) sprong ik jaren geleden ook op de kar van Lord of the Rings LCG. Deze coöperatieve LCG speelt daarenboven heel goed solo en is nog steeds alive and kicking.

Op die fameuze thema-avond rond LCG kwamen enkele fans hun favoriete spellen voorstellen. Wat er gespeeld werd, is meer dan een jaar later niet zo belangrijk. Dat er gespeeld werd, des te meer. We raakten immers aan de praat en we leerden andere spellen kennen. Bart gaf toen een introductie van Arkham Horror LCG. Thomas, Kristof en ik waren er meteen weg van. Die avond nog maakten we een afspraak voor een tweede partijtje bij Bart thuis. En met een derde spelavond werd de campagne Night of the Zealot (uit de core set) afgerond. We besloten toen om de eerste cyclus The Dunwich Legacy¬†(Fantasy Flight Games noemt de quest packs in eenzelfde campagne een cycle) te starten, een engagement van acht scenario’s (als ik me niet vergis).¬†En ergens in die campagne zitten we nu.

AHLCG

Tot nu toe speelden we bij Bart thuis, om praktische redenen. Nu zaterdag, 15 september, spelen we in De Spelfanaat. Ben je benieuwd, wil je wat extra informatie of wil je eens een introductiespelletje, spreek ons zeker aan. De tafel ligt dan wel vol met ongure types en afstotelijke monsters, wij bijten zeker niet.

Kristof en Thomas zijn net zoals ik grote fan van Lord of the Rings LCG. Ook daar hebben we eens samen de invasie van Saurons troepen in Osgiliath proberen stoppen (in de print-on-demand The Massing at Osgiliath, een quest pack met een superieure moeilijkheidsgraad die speciaal voor een conventie werd uitgebracht). Het werd (meermaals) een maat voor niets.

In onze spellenclub zijn dus ook fanatieke spelers en grote liefhebbers van Living Card Games, alleen staat het niet meteen op het gezicht te lezen. Arkham Horror kan solo, Lord of the Rings kan solo, maar met meerdere spelers is het toch altijd leuker en komt het spel beter tot zijn recht, zeker door het samenspel van karakters en eigenschappen in het spel. Ben je dus ge√Įnteresseerd, laat het even weten. Je kan gerust een startersdeck lenen voor een eerste spelletje.

En zo kom ik bij de titel (voor zij die niet echt thuis zijn in online gaming):
Looking for Group: Living Card Games!

Bron figuur: Fantasy Flight Games